|
(VEN) - Ngày 14/3, tại TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên đã chủ trì Hội nghị giao ban xuất khẩu với các hiệp hội, DN phía Nam. Trong hội nghị, Thứ trưởng đã nêu lên những thuận lợi, khó khăn trong năm 2010, đồng thời lắng nghe đại diện các DN ngành nghề nêu lên khó khăn và kiến nghị.
Thuận lợi và khó khăn
Theo nhận định của Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên, năm 2010 kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục có dấu hiệu phục hồi, hoạt động thương mại và đầu tư sẽ được cải thiện, cùng với việc phục hồi kinh tế là việc ổn định thị trường tài chính. Đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng sẽ tăng mạnh trong năm vì các nhà đầu tư được khích lệ bởi các cam kết của Chính phủ không ngừng cải cách và mở cửa nền kinh tế. Năm 2010, cam kết ODA dành cho Việt Nam đạt kỷ lục trên 8,06 tỷ USD, nhiều nhất từ trước đến nay. Việc mở rộng hợp tác song phương của Việt Nam cũng sẽ tạo thêm môi trường và thị trường cho DN mở rộng sản xuất, xuất khẩu.
Năm 2010, nhiều ngành sản xuất trong nước cũng sẽ có tiềm năng phát triển. Các sản phẩm công nghiệp có nhiều khả năng tăng tốc nhanh thời gian tới do kết quả của quá trình thu hút vốn đầu tư, đặc biệt các dự án lĩnh vực điện tử, linh kiện điện tử, máy tính… có triển vọng mở rộng thị trường, phát triển những mặt hàng mới mà thế giới đang có nhu cầu cao. Cạnh đó, các giải pháp, chính sách kích thích kinh tế đã ban hành sẽ tiếp tục có tác động tích cực trong năm 2010; nhiều cơ chế, chính sách đã ban hành đi vào cuộc sống, góp phần giải phóng sức sản xuất, huy động nhiều hơn các nguồn lực cho phát triển; Chính phủ tiếp tục kéo dài chương trình hỗ trợ lãi suất trung và dài hạn đến hết năm 2010, tiếp tục gia hạn nộp thuế thu nhập DN thời gian 3 tháng.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi trên, năm 2010 cũng có nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết là ảnh hưởng của tình hình suy giảm kinh tế thế giới năm 2009, quá trình phục hồi của kinh tế thế giới chứa đựng nhiều rủi ro, sẽ nẩy sinh những vấn đề hậu khủng hoảng như bảo hộ mậu dịch, biến động giá cả, lạm phát, khan hiếm nguyên liệu, năng lượng… tác động xấu đến phát triển kinh tế các nước, nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam.
Khó khăn trong nước cũng sẽ không ít như hoạt động của hệ thống tài chính còn nhiều rủi ro, lãi suất ngân hàng đã tăng cao trong các tháng đầu năm, lạm phát có nguy cơ tăng... Hàng hóa của DN cũng phải cạnh tranh khốc liệt hơn với hàng hóa cùng chủng loại (nông sản, thủy sản, dệt may, giầy dép, hàng điện tử…) từ các nước châu Á, lại nằm trong bối cảnh nhu cầu nhập tại các thị trường chủ lực vẫn ở mức thấp và khả năng thanh toán giảm. Đặc biệt, năng lực sản xuất của nhiều mặt hàng chủ lực đã đến ngưỡng, khó có khả năng tăng trưởng cao như gạo, cà phê, cao su, thủy sản, dầu thô, than… Nhất là dầu thô sẽ giảm xuất khẩu khoảng 3,5-4 triệu tấn để phục vụ Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.
Đối với các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn như dệt may, da giày cũng sẽ gặp khó khăn trong xuất khẩu. Việc Mỹ bỏ hoàn toàn hạn ngạch hàng dệt may đối với Trung Quốc sẽ tạo thêm sức cạnh tranh với hàng Việt Nam. Bên cạnh đó là nhiều hàng rào phi thuế quan và các biện pháp bảo hộ được dựng lên như: Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) triển khai Dự luật nông nghiệp 2008 (Farmbill), Đạo Luật Lacey bắt đầu có hiệu lực để tăng kiểm soát nguồn gốc gỗ từ sản phẩm gỗ. EU cũng ban hành Hiệp định “Tăng cường thực thị Luật Lâm nghiệp, quản trị rừng và buôn bán gỗ” nhằm kiểm tra tính hợp pháp của nguyên liệu gỗ…
Kiến nghị của DN
Theo ông Đỗ Hà Nam, Phó Chủ tịchHiệp hội Cà phêca cao, cây cà phê đang trong tình trạng báo động đỏ do mất mùa, giảm sản lượng đến 20-30%, xuất khẩu 2 tháng đầu năm giảm 20% về lượng và gần 40% về giá so cùng kỳ 2009. Giảm về giá bởi hầu hết DN xuất khẩu cà phê trong nước đều bán theo phương thức trừ lùi và lệ thuộc vào thị trường Luân Đôn nên luôn bị ép giá từ các nhà đầu cơ nước ngoài. Cạnh đó, DN lại hạn chế vốn, trong khi lãi suất vay theo cơ chế thỏa thuận từ các ngân hàng lại quá cao nên càng kinh doanh càng lỗ, trong khi lại bị cạnh tranh thu mua cà phê ngay tại vườn từ một số DN nhiều vốn. Với những khó khăn trên, ngành cà phê kiến nghị được hỗ trợ vay ưu đãi để dự trữ khoảng 200 ngàn tấn cà phê.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến - xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho rằng, các chương trình XTTM quốc gia trong lĩnh vực thủy sản nên tăng tập trung vào những thị trường mới nổi. Đối với con tôm ở Mỹ, ông kiến nghị Bộ Công Thương nên đưa ra tranh chấp tại WTO để có thể giảm thuế xuống 0%; các cơ quan ngoại giao nên gây thêm sức ép tại Mỹ để cá tra, cá basa không đưa vào danh sách catfish của Mỹ. Chính phủ cũng nên nghiên cứu chính sách vốn, thuế suất nhằm hỗ trợ khâu nuôi trồng thủy sản có giá thành tốt nhất.
Ông Đặng Văn Quang, Tổng thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết, hiện ngành điều cũng gặp khó khăn không ít như sức mua điều chưa cao do DN các nước còn thận trọng sau khủng hoảng, giá nguyên liệu tăng, các chi phí đầu vào tăng (xăng, đầu, điện, nước…). Ngành đang cần trên 14 ngàn tỷ đồng vốn thu mua điều trong lẫn ngoài nước (do sản lượng trong nước chỉ đáp ứng 50% chế biến nên còn lại phải nhập) nhưng đang gặp khó khăn về lãi suất, về hạn mức cho vay từ các ngân hàng. Ngành kiến nghị các chương trình XTTM quốc gia về điều nên tập trung vào thị trường Trung Đông, thị trường các Vương quốc Ả Rập thống nhất.
Ông Phan Thiện Nghệ, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN Điện tử Việt Nam cho biết, hiện DN trong ngành chỉ hoạt động khoảng 20% năng lực do chưa có thị trường. Khó khăn hiện này của DN là thuế suất linh kiện nhập về để lắp ráp cộng lại cao hơn nhập nguyên chiếc, nên Hiệp hội kiến nghị Bộ Công Thương can thiệp xem xét lại thuế xuất nhập linh kiện và cả thuế suất khi xuất sản phẩm sang các thị trường nhiều tiềm năng như Lào, Campuchia, Myanmar.
Đại diện Hiệp hội Cao su Việt Nam nhận định, trong năm 2010 ngành sẽ không khó khăn về thị trường xuất khẩu vì đã có những thị trường tiêu thụ nhiều như Trung Quốc, Ấn Độ, nhưng thời tiết đang không thuận lợi cho cây cao su vì thế sản lượng năm 2010 chỉ có thể đạt chưa đến 700 ngàn tấn (năm 2009 khoảng 729 ngàn tấn). Ngành kiến nghị nên tăng phát triển lĩnh vực công nghệ phụ trợ cho cao su.
Trước các ý kiến trên, Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên cho biết, Bộ Công Thương sẽ tiếp thu và khuyên các DN, hiệp hội nên tiếp tục gửi đề nghị lên để Bộ tổng hợp, đồng thời có văn bản chính thức kiến nghị với các Bộ ngành liên quan, báo cáo Chính phủ nhằm có thêm các cơ chế, chính sách phù hợp hỗ trợ DN trong tăng năng lực xuất khẩu./.
Phùng Long |