(VEN) - Tại Hội nghị tổng kết tình hình sản xuất, tiêu thụ cá tra năm 2011 và triển khai kế hoạch năm 2012 vừa diễn ra ngày 7/2 tại TP Cần Thơ các chuyên gia đnáh giá, thị trường cá tra trong năm 2012 sẽ có nhiều cơ hội phát triển với mục tiêu xuất khẩu đạt 1,8- 2 tỷ USD. Song bên cạnh đó vẫn còn những khó khăn, thách thức cần phải được giải quyết nhanh chóng như thiếu vốn cho sản xuất chế biến, chi phí tăng, sự sòng phẳng trong chuỗi giá trị cá tra chưa tính đúng, tính đủ...
Theo Ban Chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL, năm 2011 kim ngạch xuất khẩu cá tra đạt trên 1,8 tỉ USD, tăng 400 triệu USD so với năm 2010 (khoảng 27%) và vượt 27% chỉ tiêu xuất khẩu năm 2011. Cá tra Việt Nam đã vươn tới thị trường ở trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, Mỹ là nước có giá trị nhập khẩu hàng philê đông lạnh lớn nhất từ Việt Nam, đạt kim ngạch tới 331,6 triệu USD, tăng trưởng tới 87,8% so với năm 2010, thị phần tăng từ 11% lên 18%. Với nhóm sản phẩm cá tra chế biến, Hà Lan là thị trường đơn lẻ có giá trị nhập khẩu hàng chế biến cá tra Việt Nam nhiều nhất đạt trên 5,4 triệu USD, chiếm 38,81% thị phần của tổng giá trị xuất khẩu hàng cá tra chế biến.
|
Theo Đề án phát triển sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL đến năm 2020, vùng nuôi cá trá chủ yếu ở khu vực ven sông Tiền, sông Hậu gồm các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ, với diện tích năm 2015 là 11.000 ha và năm 2020 là 13.000ha. Các cơ sở nuôi cá tra mới phải có diện tích từ 10 ha trở lên.
|
Bên cạnh đó, diện tích nuôi cá tra toàn vùng ĐBSCL năm 2011 đạt 5.430 ha (tăng 30 ha so với 2010), sản lượng cá thương phẩm đạt trên 1,95 triệu tấn (tăng 50.000 tấn so với năm 2010); sản lượng các mặt hàng xuất khẩu đạt hơn 600.000 tấn. Tính đến nay đã có 30% số DN và vùng nuôi áp dụng qui trình Global GAP, 70% hộ nuôi liên kết với DN.Năm 2011, Ban Chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL chọn cách điều hành giữ diện tích, sản lượng cá tra vùng tương đương với năm 2010, đồng thời tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng, đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và chế biến. So với năm 2010, số hộ nuôi nhỏ lẻ giảm đáng kể, nhưng nhờ áp dụng qui trình nuôi tiên tiến, năng suất trung bình đạt 220 tấn/ha, cá biệt có mô hình đạt 500 tấn/ha.
Bước sang năm 2012 xuất khẩu cá tra vẫn được dự báo có vẻ khả quan. Ông Nguyễn Hữu Dũng- Phó chủ tịch Hiệp hội chế biến và XK thủy sản (VASEP) cho biết đến thời điểm này hầu hết các DN chế biến cá tra đã sản xuất trở lại và hàng loạt hợp đồng XK có giá trị cao đi Mỹ, châu Âu, Nga, Trung Quốc và một số nước ASEAN... cũng đã được các DN như Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản An Giang (Agifish), Công ty cổ phần Việt An (Anvifish Co), Công ty cổ phần Nam Việt (Navico)... ký kết.
Theo đánh giá của nhiều DN, nhìn chung năm 2012 kinh tế thế giới tiếp tục khó khăn nhưng ngành cá tra sẽ vẫn gặt hái được những thành công. Bởi hiện nay, mặt hàng cá tra của Việt Nam đang có sức cạnh tranh cao trong ngành thực phẩm toàn cầu. Hình ảnh con cá tra cũng dần được cải thiện qua việc tổ chức Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) công nhận cá tra là loài thuỷ sản nuôi trồng bền vững, khuyến khích người tiêu dùng thế giới sử dụng. Trước những diễn biến khó khăn trong các nền kinh tế, nhưng tại thị trường lớn, truyền thống là EU, bằng chất lượng tốt, giá hợp lý với người tiêu dùng, cá tra sẽ cạnh tranh tốt với sản phẩm đang được ưa chuộng và rẻ nhất tại châu Âu là thịt gà… Ông Dương Ngọc Minh- Phó Chủ tịch VASEP, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hùng Vương cho biết, năm 2012 sẽ có nhiều cơ hội cho cá tra Việt Nam, dự báo XK cá tra năm nay sẽ tiếp tục tăng trưởng và đạt giá trị 1,8- 2 tỷ USD. Các DN XK cá tra đều đã có kế hoạch, mục tiêu phấn đấu trong năm 2012 thông qua việc duy trì ổn định các thị trường như EU, Mỹ… và chú trọng đến các thị trường mới như Mehicô, Braxin, Chilê, Peru, Angiêri, Angola...
Tuy nhiên, theo ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT), giá thức ăn cá tra, thuốc thú y thủy sản tăng, lãi suất ngân hàng tăng, DN thiếu vốn… đã tác động rất lớn đến giá thành sản xuất cá tra. Sự tăng trưởng mất cân đối của các cơ sở sản xuất trong những năm qua làm tình trạng thiếu nguyên liệu diễn ra cục bộ, nhiều cơ sở đầu tư hiện đại nhưng phần lớn là sơ chế, giá trị gia tăng không cao, chi phí xử lý chất thải lớn cũng là trở ngại lớn cho DN. Bên cạnh đó, việc liên kết giữa người nuôi và DN chế biến vẫn còn khoảng cách lớn. Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch VASEP, mặc dù kim ngạch xuất khẩu là 1,8 tỉ USD nhưng người nuôi được hưởng bao nhiêu phần trăm trên con số này? Vì thế đã đến lúc không nên nhìn vào con số nữa, mà phải tính giá trị mà ngành sản xuất cá tra mang lại. Xuất khẩu cá tra tăng nhưng kinh phí xúc tiến thương mại lại giảm, DN phải tự trả tiền để đi tìm thị trường, như vậy DN khó lòng tăng sức cạnh tranh ở thị trường nước ngoài…
Đứng trước thực tế này, Bộ trưởng Bộ NN& PTNT Cao Đức Phát nhấn mạnh, cá tra Việt Nam dù có người trả giá cao nhưng chúng ta không bán sản phẩm kém chất lượng. Năm 2012 sẽ tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng, giá trị, hiệu quả của con cá tra. Với những kiến nghị của địa phương, DN, người nuôi về kiểm soát chất lượng thức ăn thủy sản, vốn; xem xét hoàn thuế VAT cho người nuôi cá, thuế môi trường, phí kiểm tra chất lượng của DN... vấn đề nào thuộc thẩm quyền của Bộ sẽ được điều chỉnh phù hợp. Còn vấn đề thuộc Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính... Bộ sẽ phản ánh và trình Chính phủ các kiến nghị nhằm tháo gỡ cho ngành cá tra. Bên cạnh đó, Bộ sẽ sớm trình Chính phủ thông qua Nghị định quản lý sản xuất, tiêu thụ cá tra; thành lập Hiệp hội Cá tra ĐBSCL./.
Long Thanh
|