(VEN) - Với chủ đề “Đổi mới để thành công”, Hội nghị quốc tế chè Việt Nam lần thứ 2 – 2nd VietNam Tea Outlook 2010 diễn ra vừa qua tại Hà Nội đã thu hút đông đảo các DN chè nước ngoài và các công ty thành viên Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) cùng góp mặt.
Đây chính là dịp để những người làm chè Việt Nam có dịp trao đổi, giao lưu với bạn bè quốc tế, qua đó lắng nghe được những ý kiến quý báu của họ, cập nhật các thông tin mới nhất của thị trường và tìm kiếm cơ hội giao thương.
Đại diện thương mại Công ty Tea Estate Agencies/Tonkin Trading – Một trong những nhà nhập khẩu chè lớn nhất tại Việt Nam, trụ sở văn phòng tại Vương quốc Anh nhận xét: Giá chè Việt Nam hiện nay là phù hợp với chất lượng của chè. Theo chuyên gia nếm thử của Lipton, chè đen Orthodox (OTD) của Việt Nam ở hạng trung bình về lá và nước, chè đen CTC nhìn chung cũng ở mức độ trung bình.
Các nhà sản xuất chè Việt Nam đang cố gắng từng bước hoàn thiện mình bằng cách nâng cao trách nhiệm với người mua về chất lượng, mẫu mã, bao bì và độ sạch của chè. “Có thể nói ý thức của một số nhà sản xuất có uy tín tại Việt Nam đã được nâng lên, đặc biệt là khối tư nhân. Họ đã và đang tạo ra nhiều cơ hội hơn để chè Việt Nam tiếp cận thị trường thế giới”.
Hiện nay chất lượng chè Việt Nam không thể so với thời kỳ “đỉnh cao” 1996-1999. Thời kỳ này, chè đen OTD từ các nhà máy sản xuất rất tốt, hình dáng và màu sắc cũng như nước và độ thử nếm ổn định; tỷ lệ cẫng có trong chè rất thấp. Cũng không có tình trạng chè bị cao lửa, ôi, mốc hay tỷ lệ sơ cao do các nhà máy đã quản lý rất tốt từ khâu thu hái, chế biến, đóng gói đến phân phối sản phẩm. Mặc dù đã gửi các mẫu hàng đi phân tích dư lượng thuốc trừ sâu thì tỷ lệ qua ngưỡng được phép vào thị trường EU rất cao, lên đến 85%. Đây có thể coi là thời kỳ chè đen Việt Nam thâm nhập tốt nhất vào thị trường này kể cả về số lượng, chất lượng và giá trị.
Đến giai đoạn 2000 – 2005, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật có trong chè ngày một tăng khiến chè Việt Nam “mất điểm”. Từ năm 2006 đến nay, chất lượng chè Việt Nam không thực sự ổn định. Một phần do cơ giới hoá trong khâu hái chè, tình trạng mua nguyên liệu giữa các nhà chế biến đã khiến chất lượng mai một. Mặt khác, một bộ phận các nhà sản xuất chè đen OTD đã chuyển sang sản xuất CTC khiến chất lượng búp tươi thương mại giảm sút.
Hiện nay chúng tôi đang khuyến khích một số nhà sản xuất, đầu mối cung cấp tại Việt Nam tham gia các chương trình quản lý chất lượng HACCP, GMP, ISO 9002 – 2000 và các chương trình về chè sạch, không tạp chất, không sỏi sạn…do chính chúng tôi khởi sướng.
Tư nhân hoá trong ngành chè Việt Nam đã đưa lại cho ngành một diện mạo mới. Không thể phủ nhận là một bộ phận tư nhân làm chè của Việt Nam đã dám mạnh dạn đầu tư và đi theo những chương trình quản lý chất lượng lâu dài bởi họ biết chính họ phải tự cứu mình trước khi chè Việt Nam tiếp tục bị mang tiếng về chất lượng như hiện nay.
Các nhà sản xuất chè Việt Nam nên nhanh chóng đổi mới công nghệ chế biến chè, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thế giới, tiến xa hơn nữa là tạo ra chính thương hiệu cho mình, không những cho thị trường xuất khẩu mà còn cho chính thị trường nội địa.
Chúng tôi sẵn sàng mua chè Việt Nam với giá tốt hơn hiện tại nếu các đầu mối cung cấp cam kết giao chè chất lượng tốt, đúng lịch trình. Chúng tôi cam kết sẵn sàng mời chuyên gia nước ngoài và những người có kinh nghiệm làm chè tới Việt Nam để trực tiếp giúp đỡ các nhà máy, mong muốn có những sản phẩm chè tốt hơn. Thực tế từ năm 2002 – 2008 chúng tôi đã nhiều lần mời chuyên gia Srilanka sang “nằm vùng” tại Việt Nam để giúp đỡ đổi mới sản xuất, thay đổi kỹ thuật chế biến để đến nay Việt Nam có nhiều những loại chè mới lưu thông trên thị trường.
Tới đây chúng tôi cũng sẽ có sự trợ giúp của chuyên gia về chè đen CTC của Lipton giúp một trong các đối tác tại Việt Nam cải thiện chất lượng chè. Những cam kết của chúng tôi cho chè Việt Nam là rất rõ ràng vì chúng tôi cũng sống và làm việc trong ngành này.
Ông Muhamad Hanif Janoo – Chủ tịch Hiệp hội Chè Pakistan, một trong ba thị trường nhập khẩu chè nhiều nhất:
Pakistan thực sự biết đến Việt Nam với tư cách là một nước xuất khẩu chè vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước và đầu những năm 2000 khi Vitas tham gia vào hội nghị chè của chúng tôi tại Karachi.
Chúng tôi cũng biết đến Việt Nam như là một nhà sản xuất chè chuyên nghiệp nhưng nếu như nhìn vào biểu đồ nhập khẩu chè của Pakistan trong 10 năm qua thì Việt Nam chỉ chiếm 1,6-4% lượng chè đen nhập khẩu. So với các nước khác như Trung Quốc, Ấn Độ và Bangladesh thì tỷ lệ này là quá thấp. Đối với thị trường chè xanh thì có khả quan hơn, chiếm 25-50% nhưng nguồn cung cũng chưa thực sự tốt. Theo tôi, đã đến lúc cơ quan thẩm quyền của Việt Nam nên ký một Hiệp định Thương mại tự do với Pakistan để chúng tôi không phải chịu thuế nhập khẩu đối với sản phẩm chè.
Các bạn cũng cần phải nỗ lực rất lớn để tăng lượng chè đen và chè xanh xuất khẩu tới thị trường Pakistan. Thị trường này sẵn sàng trả một mức giá hấp dẫn với sản phẩm chè Việt vì người tiêu dùng Pakistan rất thích sản phẩm chè Việt Nam, đồng thời chè Việt Nam cũng thích hợp để pha trộn với chè của Kenya tại thị trường Pakistan.
Ông Liew Choon Kong – Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh chè Malaysia, Giám đốc Công ty KWF Tea Merchants S/B:
Trong 10 năm qua, ngành chè Việt Nam đã thực hiện hàng loạt những nỗ lực để khôi phục và phát triển mở rộng sản xuất chè, do đó chè Việt Nam rất có khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới. Tại Hội nghị Xúc tiến thương mại và đầu tư ngành chè diễn ra vào năm ngoái (2009) cũng tại Hà Nội, Hiệp hội Kinh doanh chè Malaysia và Vitas đã ký kết một biên bản ghi nhớ trong đó Malaysia sẽ nhập khẩu từ 2,5-4 nghìn tấn chè từ Việt Nam. Nhìn vào kết quả, có thể thấy chúng ta đã đạt được mục tiêu đó.
Mức thuế nhập khẩu chè Việt Nam đã được giảm từ 20% năm 1997 xuống mức 5% theo Hiệp định thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung (CEFT) và tỷ lệ thuế đã được giảm còn 0% từ ngày 29/8/2008. Với sự cải thiện về chất lượng chè của Việt Nam cùng với mức thuế quan được giảm đến 0%, chúng tôi hy vọng thị trường Malaysia sẽ nhập khẩu chè Việt Nam nhiều hơn nữa trong những năm tới./.
Nguyễn Tiến Dũng (lược ghi) |