(VEN) - Việt Nam cần làm gì để tiếp tục phát triển và thu hút vốn đầu tư? Đó là một trong số rất nhiều chủ đề lớn được đề cập trong Hội nghị giữa kỳ nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam tại thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang diễn ra vào ngày 9-10/6/2010.
Đánh giá về sự tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2009, ôngMartin Rama, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng: Với mức tăng trưởng GDP hơn 5% trong năm 2009, Việt Nam đã vượt qua cơn khủng hoảng toàn cầu thành công hơn rất nhiều nước khác trên thế giới. Điều này một phần nhờ vào sự ứng phó kịp thời của Chính phủ qua những thay đổi của điều kiện kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh, Việt Nam vẫn có thể thực hiện tốt hơn nữa trong tương lai, nếu vấn đề thông tin được trao đổi rõ ràng hơn. Còn bà Victoria Kwakwa - Giám đốc WB tại Việt Nam thì cho rằng: Việt Nam sẽ phát triển tốt trong tương lai nếu biết cấu trúc lại nền kinh tế và thay đổi mô hình phát triển theo hướng phù hợp hơn.
Cụ thể, theo bà Victoria Kwakwa: Về lĩnh vực thương mại, thời gian tới Việt Nam không nên chỉ chú trọng vào xuất khẩu mà nên khai thác sức mạnh nội lực của nền kinh tế bằng cách tiếp tục hướng vào chinh phục thị trường nội địa. Hơn nữa, về xuất khẩu, Việt Nam không nên chỉ chú trọng vào các thị trường phương Tây, mà phải đa dạng hóa các thị trường khác trên thế giới, vì nhiều nước châu Âu hiện nay đang rơi vào tình trạng thoái lui kinh tế, nên nếu chú trọng quá nhiều vào thị trường này sẽ không hiệu quả.
Một lời khuyên nữa được bà Victoria Kwakwa đưa ra cho Việt Nam nhằm thu hút đầu tư đó là: Việt Nam cần xác định việc xây dựng cơ sở hạ tầng là vấn đề trọng tâm. Theo bà, đây là một sự lựa chọn hợp lý nếu Việt Nam muốn cải thiện môi trường đầu tư và tìm kiếm nguồn vốn thực hiện cho các dự án trọng điểm. Vì trên thực tế, những năm qua Việt Nam đã có nhiều cải thiện trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, nhưng một số lĩnh vực vẫn còn phát triển chậm. Đơn cử như hệ thống cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực điện năng và giao thông, hiện vẫn chưa đáp ứng kịp với nhu cầu của xã hội. Tình trạng thiếu điện vẫn diễn ra ở nhiều nơi vào mùa cao điểm gây khó khăn và làm gia tăng chi phí cho các DN. Tương tự, giao thông phát triển kém cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng chi phí vận tải cho các DN, đặc biệt là việc chuyên chở nông sản ở các vùng nông thôn gặp nhiều khó khăn.
Đặc biệt, tới đây khi Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình thì nguồn vốn ODA sẽ bị giảm đáng kể, do đó để hấp dẫn các nhà đầu tư thì nhất thiết phải có hệ thống cơ sở hạ tầng hoàn thiện, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư. Từ những tồn tại trên, bà Victoria Kwakwa nhấn mạnh, xây dựng cơ sở hạ tầng phải được ưu tiên hàng đầu.
Tuy nhiên, theo ông Simon Andrews, Giám đốc Khu vực Tổ chức tài chính quốc tế (IFC): Thách thức đối với Việt Nam hiện nay lại chính là vấn đề tìm kiếm vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng. Vì thế, để giải quyết vấn đề này Việt Nam cần phải xác định rõ, nhu cầu vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng mỗi năm là bao nhiêu, từ đó tìm kiếm nguồn vốn để thực hiện. Và nguồn vốn hiệu quả nhất cho xây dựng cơ sở hạ tầng, theo ông Simon Andrews, đó là hình thức hợp tác công tư (PPP). Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh nếu áp dụng ở Việt Nam cũng cần phải làm rõ 3 yếu tố đó là: PPP đã phân bổ hợp lý rủi ro giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân chưa; Các chính sách PPP áp dụng ở Việt Nam có mang tính ổn định về chính sách không, vì để đầu tư các dự án này các nhà đầu tư thường phải bỏ ra một khoản vốn rất lớn nhưng thời gian thu hồi lại cũng mất khoảng từ 20-30 năm nên nếu chính sách không ổn định sẽ rất khó kêu gọi đầu tư; Trình độ phát triển thị trường vốn ở Việt Nam như thế nào? Có khả năng tự huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu hay vẫn phải dựa nhiều vào ngân hàng?
Cũng với quan điểm trên, WB cho rằng: Để duy trì khả năng cạnh tranh khu vực và tiếp tục hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu, cần phải tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân vào các lĩnh vực tài chính, xây dựng cơ sở hạ tầng,…, vì thế PPP là then chốt. Tuy nhiên, ở Việt Nam phát triển PPP đã bị chậm lại do thiếu quy định, hạn chế tài chính, hồ sơ rủi ro, gánh nặng hành chính…, vì thế, muốn phát triển PPP ở Việt Nam thì các quy định về PPP phải được cung cấp chi tiết hơn, và các dự án cần được xây dựng đầy đủ trước khi dự thầu. Đặc biệt, cần ưu tiên cao đến việc: Thiết lập khung pháp lý hỗ trợ việc tạo ra các quỹ tư nhân để tài trợ các dự án cơ sở hạ tầng; tạo điều kiện phát hành trái phiếu cho dự án; cho phép công ty thực hiện dự án thế chấp quyền sử dụng đất để huy động vốn từ các ngân hàng thương mại nước ngoài./.
Nguyễn Hòa |