|
(VEN) - “Nếu thực hiện tốt các chủ trương đẩy mạnh kinh tế hóa ngành tài nguyên và môi trường, tôi tin tưởng rằng chỉ sau khoảng 5-10 năm, Việt Nam sẽ có một ngành kinh tế - kỹ thuật tổng hợp hoạt động năng động, hiệu quả, hội nhập và đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên đã khẳng định như vậy trong cuộc trao đổi với phóng viên báo Kinh tế Việt Nam.
Xin Bộ trưởng cho biết quan điểm của Bộ về vấn đề kinh tế hóa ngành tài nguyên môi trường?
Nước ta đang trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nỗ lực tăng trưởng nhanh và bền vững để thu hẹp khoảng cách tụt hậu so với thế giới. Quá trình này đòi hỏi phải có những thay đổi cơ bản trong cơ chế, chính sách quản lý và phương thức điều hành của toàn bộ nền kinh tế, từng khâu, từng bộ phận, trong đó có ngành tài nguyên và môi trường.
Hiện nay, công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường còn có những bất cập so với yêu cầu của thực tiễn, các cơ chế quản lý vẫn còn mang tính bao cấp, nặng về “xin - cho”, các công cụ kinh tế chưa được áp dụng nhiều, đóng góp của ngành cho nguồn thu ngân sách còn hạn chế.
Để khắc phục tình trạng nêu trên, thúc đẩy ngành tài nguyên và môi trường phát triển nhanh, bền vững, nâng tầm và vị thế của ngành trong nền kinh tế quốc dân, tăng đóng góp của ngành tài nguyên và môi trường cho thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội, Ban cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Nghị quyết về đẩy mạnh kinh tế hóa ngành tài nguyên và môi trường. Quan điểm của Bộ thể hiện trong Nghị quyết là nhất quán về việc cần thiết phải đổi mới cơ chế, chính sách quản lý cho đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thông qua việc chuyển đổi các cơ chế, chính sách quản lý, áp dụng các cơ chế, chính sách mới và tăng cường năng lực tư duy, phân tích kinh tế trong ngành với các bước đi, lộ trình phù hợp với tiến trình phát triển bền vững đất nước.
Chúng ta cần nhận thức rõ tài nguyên là nguồn lực ngày càng khan hiếm cần phải được thị trường hoá, coi bảo vệ môi trường là thước đo hiệu quả và tính bền vững của các hoạt động kinh tế, có thể hạch toán toàn diện và đầy đủ để phát triển bền vững đất nước.
Theo Bộ trưởng, để kinh tế hóa ngành tài nguyên môi trường đạt kết quả cao, tăng tỷ trọng đóng góp cho nền kinh tế quốc dân, Việt Nam cần tập trung vào những nội dung gì và phải có những bước đi như thế nào?
Trước hết, sẽchuyển đổi cơ chế, chính sách quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường cho phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường. Bộ sẽ tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách chuyên ngành cho thông thoáng, minh bạch, hiệu quả hơn, giảm gánh nặng chi ngân sách, hình thành các cơ chế tạo nguồn vốn để tái đầu tư phát triển. Các cơ chế, chính sách tốt sẽ được phát huy, các cơ chế, chính sách còn bất cập, nhất là trong các lĩnh vực như đất đai, địa chất và khoáng sản, đo đạc và bản đồ, khí tượng thủy văn... sẽ được chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ cho đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường.
Hiện nay, Bộ đang tiến hành đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu các dự án có sử dụng đất và sẽ triển khai thí điểm đấu thầu quyền thăm dò khoáng sản, đấu giá mỏ. Tiến tới hình thành các cơ chế định giá, lượng giá, hạch toán tài nguyên và môi trường phù hợp, đồng thời thiết lập các tài khoản quốc gia về các loại tài nguyên của đất nước. Bộ đang tập trung xây dựng các văn bản quy định, hướng dẫn về định giá đất, định giá khoáng sản, lượng giá tài nguyên và môi trường cho phù hợp với thể chế kinh tế thị trường. Nguyên tắc chúng tôi đưa ra đó là: “người sử dụng và hưởng lợi từ tài nguyên và môi trường phải trả tiền” và “người gây ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên phải trả chi phí khắc phục và tái tạo” sẽ được vận dụng hợp lý. Đồng thời, thúc đẩy thương mại hóa thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường thông qua việc xây dựng và thực hiện các đề án thương mại hóa thông tin, dữ liệu trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, địa chất và khoáng sản, đo đạc và bản đồ, đất đai, v.v... Đây là một trong những nội dung rất quan trọng của chủ trương đẩy mạnh kinh tế hóa ngành tài nguyên và môi trường.
Như chúng ta biết, ngày càng có nhiều dự án đầu tư trên các lĩnh vực thủy điện, giao thông, xây dựng... sử dụng thông tin, dữ liệu về địa chất, thủy văn, môi trường, đo đạc, v.v... Trong bối cảnh đó, tôi cho rằng thương mại hóa thông tin, dữ liệu do Nhà nước đầu tư thu thập được là cần thiết và là tất yếu khách quan, phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường. Nếu thực hiện tốt chủ trương này, thương mại hóa thông tin, dữ liệu về tài nguyên và môi trường sẽ là nguồn thu mới và lớn cho ngân sách cũng như để tái đầu tư phát triển ngành.
Song song với các hoạt động trên, sẽ tăng cường năng lực phân tích kinh tế của ngành thông qua việc nâng cao năng lực chuyên môn về kinh tế của đội ngũ cán bộ trong ngành, đồng thời đưa vào áp dụng các mô hình phân tích kinh tế trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Trước mắt bổ sung các chuyên gia kinh tế vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo của ngành, tăng cường phối hợp với các trung tâm nghiên cứu, phân tích kinh tế trong và ngoài nước trong quá trình hoạch định chính sách quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Đồng thời đưa mô hình phân tích chi phí - lợi ích trong quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường.
Đánh giá của Bộ trưởng đối với những tác động và ảnh hưởng mà chủ trương kinh tế hóa ngành tài nguyên môi trường đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong tương lai?
Nếu thực hiện tốt các chủ trương đẩy mạnh kinh tế hóa ngành tài nguyên và môi trường như đã nêu ở trên, tôi tin tưởng rằng chỉ sau khoảng 5 đến 10 năm, Việt Nam sẽ có một ngành kinh tế - kỹ thuật tổng hợp hoạt động năng động, hiệu quả, hội nhập và đồng bộ với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đóng góp của ngành tài nguyên và môi trường cho thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội sẽ có những bước đột phá lớn, góp phần quan trọng thực hiện thành công sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020./.
Xin cảm ơn Bộ trưởng!
Thu Hường thực hiện
|