(VEN) - Nằm trong khu vực có mạng lưới vận chuyển hàng hóa năng động và đa dạng, Việt Nam có vị trí địa lí rất quan trọng trong khu vực châu Á.
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển và hội nhập ngành giao vận (logistics) Việt Nam vẫn chưa có những bước tiến nhanh so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Trung Quốc… Do đó, việc đẩy mạnh phát triển logistics để hội nhập cùng khu vực trong thời gian tới được nước ta quan tâm hàng đầu trong chính sách phát triển.
Theo nhiều khảo sát thì thị trường dịch vụ logistics Việt Nam hiện có trên 800 DN nhưng phần lớn trong số đó là nhỏ bé, hạn chế về vốn, công nghệ và nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng logistics còn yếu kém, hành làng pháp lý còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc đã làm cản trở sự phát triển của logistics tại Việt Nam. Ông Gopal R - Giám đốc Bộ phận Vận tải và Kho vận Công ty Frost & Sullivan cho rằng, tiềm năng của ngành logistics Việt Nam rất lớn, nhưng các DN trong nước chưa khai thác hiệu quả cao. Hiện các DN trong nước mới đáp ứng được 18% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, phần còn lại do các công ty logistics nước ngoài nắm giữ. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động logistics tại Việt Nam còn kém phát triển, chưa đáp ứng nhu cầu của thị trường. Hệ thống giao thông đường bộ kết nối các cảng biển, kho bãi, sân bay... chưa đồng bộ, khiến chi phí logistics của doanh nghiệp nội địa gia tăng. Điều nay hạn chế sự phát triển của DN logistics Việt Nam nói riêng và ngành logistics nói chung.
Trong bối cảnh đó, đến năm 2012 Việt Nam phải thực hiện các cam kết khi gia nhập WTO là mở cửa 100% cho các công ty nước ngoài khai thác dịch vụ kho vận. Đây chính là khó khăn lớn cho các DN logistics Việt Nam khi phải cạnh tranh với các DN nước ngoài mạnh về vốn và năng lực cạnh tranh. Ông Trịnh Ngọc Hiển - Phó Chủ tịch Tập đoàn HB, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Vinafco cho biết, phần lớn các DN logistics nội địa đều có nguồn gốc từ các xí nghiệp vận tải nhà nước nên chưa linh hoạt trong hoạt động kinh doanh. Chỉ xét về khía cạnh xây dựng website, phần lớn website của Việt Nam chỉ đơn thuần giới thiệu về bản thân và dịch vụ của mình, thiếu các tiện ích như công cụ theo dõi đơn hàng, theo dõi lịch trình tàu, theo dõi chứng từ,... Trong khi đó, đây lại là những yếu tố được các chủ hàng đánh giá rất cao khi họ lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics. Đặc biệt, khi mở cửa đây chính là khó khăn lớn mà các DN logistics nội địa cần khắc phục.
Trước xu hướng tăng nhanh về giao vận trong phát triển kinh tế, để đáp ứng nhu cầu phát triển và khai thác của hiệu quả tiềm năng logistics Việt Nam, theo ông Gopal R thì Việt Nam cần kiện toàn cơ sở hạ tầng và phát triển một cách đồng bộ hệ thống logistics rộng khắp cả nước, cần đa dạng các loại hình giao vận từ đường bộ, đường hàng không, đường biển,…để quá trình vận chuyển nhanh và thuận lợi hơn, mang lại hiệu quả cao hơn. Ngoài ra, Việt Nam có thế mạnh về ngành vận chuyển xuyên biên giới do đó cần tận dụng để đẩy mạnh phát triển trong quá trình hội nhập khu vực và thế giới.
Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần coi giải pháp về đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông vận tải là nền tảng vững chắc cho hoạt động logistics như: Thực hiện theo quy hoạch cảng biển 2020 và định hướng 2030, quy hoạch phát triển giao thông vận tải đường bộ đến năm 2020, đặc biệt là dự án nghiên cứu toàn diện về phát triển hệ thống giao thông vận tải bền vững VITRANSS2 sắp được công bố và bàn giao, ưu tiên đầu tư vào các công trình trọng điểm về logistics. Bên cạnh đó, Nhà nước có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đầu tư tư nhân hay đầu tư theo mô hình PPP (hợp tác công tư); Xây dựng các giải pháp hiệu quả về đầu tư nguồn nhân lực nhằm đáp ứng kịp thời cho nhu cầu phát triển logistics; Hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm tạo điều kiện phát triển hoạt động logistics cũng như các DN 3PL (dịch vụ trọn gói: intergrated third party logistics service) trong nước, triển khai hệ thống EDI (hệ thống chia sẻ và trao đổi dữ liệu điện tử) và hệ thống giao dịch không giấy tờ tại các điểm hải quan, cửa khẩu, cải cách hành chính và minh bạch trong các dịch vụ công. Ngoài ra cần có sự liên kết giữa các DN, hiệp hội để hỗ trợ cùng phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh để hội nhập cùng khu vực. Phấn đấu đến năm 2015 chỉ số LPI (Logistics Performance Index) của Việt Nam do WB báo cáo nằm trong top 30 hoặc 40 trong các nền kinh tế trên thế giới; Giảm chi phí logistics trong cơ cấu GDP xuống còn 20% so với mức 25% như hiện nay, giữ vững tốc độ tăng trưởng trung bình thị trường dịch vụ logistics là 20-25%.../.
Lê Anh
|