|
(VEN) - Đã hơn 3 năm kể từ khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO (11/1/2007), thị trường bán lẻ Việt Nam cũng đã chính thức “mở rộng cửa” để chào đón các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, tính đến nay, các dự án của nhà đầu tư nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ tại Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn.
Chỉ ở mức độ tìm hiểu
Bộ Công Thương cho biết, tính đến tháng 8/2010 mới chỉ có 4 DN nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực phân phối, bán lẻ tại Việt Nam, bao gồm: Metro, Big C, Lotte, Parkson với tổng số điểm bán lẻ là 23.
Sau khi trở thành thành viên chính thức của WTO, cùng với các lĩnh vực khác, lĩnh vực phân phối bán lẻ của Việt Nam cũng đã nghiêm túc thực hiện đúng lộ trình mở cửa theo cam kết. Theo đó, từ 11/1/2007-1/1/2009, Việt Nam đã mở cửa cho các DN nước ngoài vào đầu tư trong lĩnh vực phân phối theo hình thức liên doanh, liên kết với các DN Việt Nam với mức vốn dưới 50%, trên 50% và dưới 100%. Từ 1/1/2009 đến nay, Việt Nam đã chính thức “mở rộng cửa” chào đón các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đầu tư với 100% vốn.
Theo bà Hoàng Thị Tuyết Hoa - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ Công Thương), công tác chuẩn bị cho việc mở cửa thị trường phân phối bán lẻ đối với nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đã được tiến hành tương đối hoàn chỉnh trên tất cả các mặt. Cụ thể, ngay trong thời kỳ đầu của quá trình đàm phán gia nhập WTO, Việt Nam đã đưa lĩnh vực phân phối vào Danh mục đầu tư có điều kiện áp dụng cho nhà đầu tư nước ngoài, nhằm làm cơ sở định hướng cho các cơ quan quản lý đầu tư địa phương thẩm định dự án có vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ theo trình tự thủ tục của dự án đầu tư có điều kiện; sau khi gia nhập WTO, Bộ Công Thương đã khẩn trương thể chế hóa các nội dung cam kết bằng việc xây dựng các văn bản pháp quy làm cơ sở cho các cơ quan quản lý và DN thực hiện, bao gồm: Nghị định số 23/2007/NĐ-CP, Quyết định số 10/2007/QĐ-BTM, Thông tư số 09/2007/TT-BTM, Thông tư số 05/2008/TT-BCT; tổ chức các hội nghị, hội thảo để tuyên truyền phổ biến nội dung cam kết tới các cơ quan quản lý và cộng đồng DN; làm việc trực tiếp với các cơ quan quản lý địa phương để quán triệt chủ trương thực thi cam kết nhưng phải tuân thủ lộ trình để tận dụng cơ hội…
Tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ đến Việt Nam vẫn chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu và khảo sát thị trường, theo nhận định của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam.
Hứa hẹn sự thay đổi
Đi tìm nguyên nhân của thực trạng này, Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng: Có thể do Việt Nam mở cửa thị trường bán lẻ đúng vào thời điểm cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu diễn ra, vì thế các nhà đầu tư nước ngoài mới chỉ dừng lại ở quan sát, tìm hiểu môi trường đầu tư tại Việt Nam; thứ hai là dù dân số Việt Nam đông nhưng phần lớn dân số vẫn làm nông nghiệp…
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, thực trạng này chưa thể khẳng định rằng các nhà đầu tư nước ngoài không hào hứng với thị trường bán lẻ được đánh giá là rất tiềm năng tại Việt Nam.
Bà Hoàng Thị Tuyết Hoa cho rằng, 3 năm mở cửa mới chỉ là bước khởi động của giai đoạn đầu. Trong thời gian tới, các nhà đầu tư nước ngoài và các DN đầu tư nước ngoài hiện hữu tại Việt Nam sẽ tiếp tục đầu tư mới và mở rộng hoạt động kinh doanh phân phối, bán lẻ tại Việt Nam.
Qua theo dõi xu hướng phát triển của DN bán lẻ, kết hợp với chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong những năm tới, định hướng phát triển thương mại Việt Nam và trao đổi tiếp xúc với các tập đoàn bán lẻ nước ngoài, bà Hoa đưa ra nhận định: Đối với hệ thống bán hàng theo thẻ (mô hình Metro), mô hình này gắn với việc đầu tư các cửa hàng lớn, xa khu tập trung dân cư, việc đầu tư phải gắn liền với đất và xây dựng hạ tầng, tức là phải lâu dài mới đạt được hiệu quả. Do đó, các DN nước ngoài với lợi thế và tiềm năng kinh tế sẵn có sẽ tiếp tục đầu tư theo mô hình này tại Việt Nam; Đối với siêu thị (Big C, Lotte), mô hình này thường đặt gần khu dân cư, gắn với việc sử dụng các hạ tầng thương mại được xây dựng sẵn. Trong tương lai, các DN phân phối nước ngoài sẽ phát triển mạnh mô hình này; Đối với khu thương mại, gắn với kinh doanh nhiều dịch vụ, mô hình này được phát triển mạnh trên thế giới và cũng đang có một số tập đoàn lớn có ý định vào Việt Nam thuê đất để đầu tư theo mô hình này, nhưng việc tìm kiếm đất đai phù hợp với nhu cầu là rất khó khăn; Đối với chuỗi nhượng quyền cửa hàng tiện lợi, mô hình này rất phù hợp với tập quán buôn bán quốc tế và đã xuất hiện ở nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, các DN nước ngoài cũng sẽ cùng với các DN trong nước phát triển mô hình này trong tương lai./.
Nguyễn Hòa
|