(VEN) - Hưng Yên, từ lâu đã là địa danh nổi tiếng khắp nước về một vùng thiên nhiên thơ mộng, mảnh đất có bề dày lịch sử văn hiến và cách mạng, còn lưu giữ lại hàng trăm di tích lịch sử văn hoá đậm bản sắc và truyền thống dân tộc. Qua 180 năm thành lập và 15 năm tái lập, tỉnh Hưng Yên hiện có diện tích hơn 932km2, dân số khoảng 1,2 triệu người, Hưng Yên nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, giáp thủ đô Hà Nội và gần các cửa khẩu quốc tế, có hệ thống đường sắt, đường bộ, và đường thủy tương đối đồng bộ rất thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu, hội nhập kinh tế quốc tế.
Những năm qua, kinh tế Hưng Yên luôn có mức tăng trưởng cao và ổn định, trung bình 12%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Sức cạnh tranh, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế được nâng lên đáng kể.
Một mặt, Hưng Yên phấn đấu phát huy sức mạnh nội lực, mặt khác tỉnh xác định mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài là nguồn lực quan trọng để đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhằm phấn đấu đến năm 2020, trở thành tỉnh khá trong cả nước, tạo cơ sở để trở thành tỉnh công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại trước năm 2020.
Lợi thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
Nằm ở cửa ngõ phía Đông của thủ đô Hà Nội, Hưng Yên rất thuận lợi trong giao lưu và phát triển kinh tế. Về vị trí địa lý, tỉnh Hưng Yên tiếp giáp với các tỉnh, thành phố Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương, Thái Bình và Hà Nam; nằm trên trục đường bộ, đường sắt, đường thuỷ Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, cách cảng biển quốc tế Hải Phòng 70km và sân bay quốc tế Nội Bài 60km.
Ngoài ra, Hưng Yên còn nằm trong vùng ảnh hưởng của thủ đô Hà Nội với 3 tuyến vành đai 3, 4, 5 của Hà Nội chạy qua, đồng thời nằm trọn trong 2 tuyến hành lang kinh tế quốc tế: Côn Minh (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
Những lợi thế này đã và đang góp phần đẩy nhanh sự phát triển kinh tế của Hưng Yên trong mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các thị trường liên tỉnh, liên khu vực, liên quốc gia và hội nhập kinh tế quốc tế.
Bề dày văn hiến
Hưng Yên là tỉnh có bề dày lịch sử văn hiến, một trong những chiếc nôi của người Việt cổ. Phố Hiến - thương cảng nổi tiếng của "xứ Đàng ngoài” là nơi hội tụ, giao lưu kinh tế, buôn bán rất sầm uất với nhiều nước trên thế giới từ thế kỷ 16-17 như: Nhật Bản, Trung Quốc, Hà Lan, Đức, Pháp, Bồ Đào Nha... Chính vì thế, người xưa đã có câu “Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì phố Hiến” để nói về phố Hiến xưa - TP. Hưng Yên, thủ phủ của tỉnh ngày nay. Hưng Yên nổi danh trong lịch sử Việt Nam là mảnh đất văn hiến đã sinh ra nhiều anh hùng, hào kiệt, các nhà văn hóa lớn. Hưng Yên có mật độ di tích lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng dày đặc với 1.210 di tích, trong đó có 159 di tích, cụm di tích được Nhà nước xếp hạng quốc gia, với nhiều đền, chùa nổi tiếng như đền thờ Đức Tống Trân, đền Phạm Bạch Hổ, đền Phạm Ngũ Lão, đền Chử Đồng Tử, chùa Chuông, chùa Nôm…
Hưng Yên cũng là mảnh đất giàu truyền thống cách mạng. Năm 1928 Chi bộ Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội tại Sài Thị (Khoái Châu) được thành lập, đây là Chi bộ Cộng Sản đầu tiên của Hưng Yên. Trải qua 70 năm xây dựng, Đảng bộ tỉnh Hưng Yên ngày càng trưởng thành, vững mạnh và phát triển không ngừng.
Bên cạnh đó, Hưng Yên còn rất nổi tiếng với những làng nghề truyền thống, nơi sản xuất ra nhiều sản phẩm độc đáo, tinh xảo, đã từng theo chân các thương nhân ngoại quốc đi đến nhiều nơi trên thế giới. Đặc biệt, nhãn lồng và tương Bần đã trở thành đặc sản, có thương hiệu.
Nhiều lễ hội truyền thống phản ánh đậm nét văn hoá, phong tục của nền văn minh sông Hồng, rất độc đáo và quý giá trong kho tàng văn hoá của dân tộc. Đây cũng là tiềm năng lớn để tỉnh phát triển du lịch trong hiện tại và tương lai.
Thắp sáng ngọn lửa truyền thống
Sau khi tái lập tỉnh (1997), xuất phát điểm kinh tế - xã hội của Hưng Yên còn thấp, tốc độ phát triển kinh tế chưa cao, cơ sở vật chất nghèo nàn, kết cấu hạ tầng thấp kém. Hưng Yên đã tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phá thế độc canh cây lúa và chuyển hướng sang phát triển công nghiệp. Để làm được điều đó, tỉnh đã tập trung hoàn thiện thể chế, tiến hành quy hoạch các khu công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ban hành nhiều cơ chế chính sách thông thoáng, hấp dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Ngoài ra, tỉnh còn cử nhiều đoàn cán bộ đi tham quan, học tập kinh nghiệm ở các tỉnh, thành phố phát triển cả ở trong và ngoài nước.
Từ khát vọng và quyết tâm đổi mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Hưng Yên đã đạt được những thành tựu quan trọng, hoàn thành khá toàn diện mục tiêu Đại hội Đảng bộ tỉnh thứ XIV, XV, XVI đề ra. Kinh tế tăng trưởng nhanh và tương đối bền vững, tốc độ tăng trưởng (GDP) bình quân 12% năm, thu hút trên 900 dự án đầu tư, đưa giá trị sản xuất công nghiệp năm 2011 đạt trên 22 nghìn tỷ đồng, tăng gấp 50 lần so với khi tái lập tỉnh. Kinh tế nông nghiệp nông thôn chuyển dịch nhanh theo hướng sản xuất hàng hóa, giá trị sản xuất nông nghiệp tăng 4%/năm, năm 2011 đạt gần 4.000 tỷ đồng. Giá trị các ngành dịch vụ tăng bình quân 16%/năm, năm 2011 đạt trên 11 nghìn tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp. Nếu như năm 1997, nông nghiệp thủy sản chiếm 52%, công nghiệp, xây dựng chiếm 20%, dịch vụ chiếm 28%, thì đến năm 2011, công nghiệp - xây dựng - dịch vụ chiếm 76%, nông nghiệp còn 24%; thu ngân sách năm 1997 đạt 84 tỷ đồng thì năm 2011 đạt trên 4.000 tỷ đồng, tăng gấp 48 lần. Thu nhập bình quân đầu người năm 2011 đạt 24 triệu đồng/người/năm.
Đặc biệt, Hưng Yên đã xây dựng được mạng lưới công nghiệp đa ngành, có quy mô và trình độ công nghệ cao với 4 loại hình: công nghiệp quốc doanh trung ương, công nghiệp quốc doanh địa phương, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ngoài quốc doanh và công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Không chỉ vậy, tỉnh còn đẩy mạnh việc khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống như nghề chạm bạc tại huyện Ân Thi, nghề thêu ren ở xã Ngũ Lão, huyện Kim Động, nghề mây tre đan xuất khẩu ở xã Liên Khê huyện Khoái Châu, nghề thuộc da ở Liêu Xá huyện Yên Mỹ, nghề làm gốm sứ ở Xuân Quan huyện Văn Giang, và nghề làm thuốc nam ở Nghĩa Trai huyện Văn Lâm… Các cấp chính quyền đã thực sự “vào cuộc” cùng người dân làng nghề, nhất là việc tháo gỡ khó khăn về mặt bằng sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm.
Hưng Yên cũng được đánh giá là tỉnh thành công nhất trong việc “dồn điền, đổi thửa” trong sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, sử dụng đất một cách hiệu quả, từng bước thay đổi mô hình sản xuất nông nghiệp với giá trị sản xuất tăng mạnh và góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng CNH-HĐH. Thành công của chương trình này đã tạo điều kiện giúp bà con nông dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, tăng năng suất, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hoá có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.
Hưng Yên đặc biệt chú trong đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển khoa học công nghệ, các lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, việc làm, y tế, giáo dục. Nhờ sớm đề ra và thực hiện xuyên suốt chính sách xóa đói giảm nghèo nên tỷ lệ hộ nghèo ngày càng giảm, năm 2011 còn 9% theo tiêu chí mới. Nhiều công trình dự án lớn đã được khởi công, hoàn thành đưa vào sử dụng và đã phát huy được hiệu quả. Kết cấu hạ tầng được đầu tư nâng cấp nhanh, khá đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Hoạt động văn hóa, xã hội có nhiều chuyển biến, sự nghiệp giáo dục đào tạo tiếp tục phát triển, công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được quan tâm, đầu tư, việc xây dựng làng văn hóa được đẩy mạnh. Các vấn đề xã hội được quan tâm giải quyết, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Thành công của Hưng Yên là thành công của tư duy sáng tạo, đổi mới trong công tác định hướng, quản lý, điều hành. Đó là tư duy “dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm” của đội ngũ cán bộ chủ chốt và tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân
Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, với những lợi thế về vị trí địa lý, kết cấu hạ tầng, điều kiện tự nhiên thuận lợi, cùng lực lượng lao động dồi dào, thông minh, sáng tạo được kết tinh từ truyền thống lịch sử. Hưng Yên đã tạo được những bước đột phá trong phát triển kinh tế xã hội, khẳng định được vị thế quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư.
Phát huy những kết quả đã đạt được trong các nhiệm kỳ trước, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII nhiệm kỳ 2010-2015 đã xác định mục tiêu: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ, nhất là công cuộc quy hoạch, đào tạo cán bộ; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ; xây dựng hệ thống chính trị các cấp trong sáng, vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân, khai thác lợi thế, huy động nguồn lực, chủ động hội nhập, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, tăng trưởng kinh tế cao, chất lượng và bền vững; xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, mang nét đặc trưng địa phương. Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng cơ bản vững chắc để Hưng Yên cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp trước năm 2020.
Với những gì đã có, với khát khao và lòng quyết tâm của toàn Đảng, toàn quân, nhân dân tỉnh Hưng Yên sẽ tiếp tục phát huy truyền thống văn hóa, cách mạng, phát huy thế mạnh của mình tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, năng động, sáng tạo, ra sức thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra, tô đậm thêm hình ảnh của câu nói ngàn đời "thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì phố Hiến"./.
Minh Xuân |