(VEN) - Cách trung tâm thủ đô khoảng 15km, làng nghề truyền thống Sơn Đồng (xã Sơn Đồng - Hoài Đức - Hà Nội) không chỉ được biết đến như một nơi lưu giữ, phát triển những tinh hoa văn hóa trong nghệ thuật điêu khắc Việt Nam mà còn được biết đến như một làng nghề truyền thống khá nhạy bén trong cơ chế thị trường.
Sản phẩm của Sơn Đồng chủ yếu là: tượng Phật, đức Thánh, các anh hùng dân tộc, hay các linh vật thờ cúng, hoành phi, câu đối,…, và nguyên liệu để làm ra những sản phẩm này là gỗ, trong đó, gỗ mít được ưu tiên lựa chọn hơn cả vì đây là loại gỗ có độ dẻo và rất mềm, rất dễ tạc.
Tồn tại và phát triển từ hơn 300 năm, cho tới nay, làng nghề truyền thống Sơn Đồng đã trải qua không ít những thăm trầm, nhưng với tình yêu và lòng quyết tâm giữ nghề của người dân trong làng đã giúp Sơn Đồng có được chỗ đứng như ngày nay.
Và một trong những người đi tiên phong đó chính là cụ Nguyễn Đức Dậu (1896-1988), người trong làng hay gọi là cụ Bá Dậu, một nghệ nhân rất giỏi tay nghề và luôn mong muốn đưa cái nghề - và các sản phẩm truyền thống của quê hương mình đi đến nhiều nơi trên đất nước Việt Nam. Từ tình yêu và mơ ước ấy, cụ đã mở rất nhiều lớp dạy nghề điêu khắc, sơn mài cho người dân trong làng và cũng đã cùng với Trường đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội tổ chức những lớp đào tạo cho nhân dân trong làng, giúp họ có những kiến thức cơ bản về mỹ thuật và biết cách làm cho những sản phẩm nghệ thuật trở lên “có hồn”. Giờ đây, những học trò của cụ Bá Dậu đã trở thành những người thầy, người chủ xưởng đang tiếp tục lưu giữ và phát triển làng nghề.
Đến nay, toàn xã Sơn Đồng đã có khoảng gần 2.000 hộ gia đình với gần 8.000 nhân khẩu. Trong số đó có khoảng 400 cơ sở làm nghề chuyên nghiệp, tạo công ăn việc làm đều đặn cho 4.000 lao động tại địa phương và 1.000 lao động các địa phương lân cận, với mức thu nhập trung bình từ 1-2 triệu đồng/người/tháng, tùy theo tay nghề và mức độ làm việc.
Đặc biệt, với phương châm “Ly nông bất ly hương”, Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng – ông Nguyễn Chí Mậu cho biết: Phấn đấu đến hết năm 2010, Sơn Đồng sẽ chỉ còn 10% dân số là hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và 90% là hoạt động trong các lĩnh vực khác như tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ,… Để thực hiện mục tiêu này, Sơn Đồng đã không ngừng mở thêm mạng lưới bán hàng ở nhiều nơi, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ những sản phẩm truyền thống của làng nghề.
Anh Nguyễn Hồng Sơn, chủ xưởng điêu khắc chạm trổ Sơn Dung cho biết: Hiện xưởng Sơn Dung có vài chục lao động, mỗi năm gia đình anh cũng thu lãi vài trăm triệu đồng. Cũng theo anh Sơn: nhiều hộ sản xuất tại Sơn Đồng còn có quan hệ làm ăn với những đối tác nước ngoài, mỗi năm xuất xưởng hàng nghìn sản phẩm có giá trị thẩm mỹ cao.
Với đà phát triển đó, mấy năm gần đây, hoạt động sản xuất và kinh doanh ở Sơn Đồng rất nhộn nhịp, một số gia đình đã mở rộng sản xuất và có tới 3 xưởng sản xuất như gia đình các ông Nguyễn Lương Hồng, Nguyễn Viết Thạnh,…
Ý thức được việc bảo tồn và phát huy nghề truyền thống cha ông, ngoài sự nỗ lực cố gắng phấn đấu của người dân, chính quyền địa phương đã thành lập hiệp hội làng nghề và mở nhiều lớp đào tạo, nâng cao tay nghề cho người dân. Ngoài ra, để tạo điều kiện cho sự phát triển của làng nghề, Hiệp hội làng nghề Sơn Đồng còn có những quy định riêng, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh giữa các xưởng sản xuất, cũng như tạo sự thống nhất về giá bán các sản phẩm.
Tiến tới kỉ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long, Hà Nội, Hiệp hội làng nghề Sơn Đồng đã phát động cuộc thi tay nghề giỏi, thu hút hàng trăm thợ tham gia. Đây cũng là món quà mà người dân Sơn Đồng muốn gửi tới Đại lễ ngàn năm đang đến gần./.
Chu Huỳnh |