|
(VEN) - Việt Nam là nước được đánh giá có tiềm năng về năng lượng tái tạo (như năng lượng gió, thuỷ điện, mặt trời...) rất dồi dào. Nếu được đầu tư phát triển đúng hướng, nguồn năng lượng này có thể góp phần quan trọng vào giải quyết vấn đề năng lượng, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, góp phần đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam.
Có thể thấy hơn 10 năm trở lại đây, các nhà khoa học và các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã bắt đầu quan tâm phát triển các nguồn năng lượng tái tạo (NLTT). Một loạt các dự án phát triển các nguồn NLTT đã được lên kế hoạch và bước đầu triển khai, tuy nhiên thành công mới chỉ được nhìn nhận ở các nguồn như biogas, thủy điện nhỏ và điện mặt trời. Ông Nguyễn Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Năng lượng tái tạo và cơ chế phát triển sạch, Viện Năng lượng đánh giá: Việt Nam có tiềm năng rất lớn trong phát triển NLTT từ năng lượng mặt trời, gió, điện, sinh khối, khí hoá, sinh hoá… Như thời gian mặt trời chiếu sáng trung bình đạt 2.000-2.500 giờ/năm, tương đương gần 44 triệu tấn dầu quy đổi; năng lượng gió lên tới 500-1.400 kWh một m2 mỗi năm; năng lượng củi, phụ phẩm nông nghiệp khoảng 43-46 triệu tấn dầu quy đổi.
Tuy nhiên so với tiềm năng thì khai thác NLTT vẫn còn ở mức khiêm tốn, ví như điện tái tạo chiếm 1,8% năm 2007 trong tổng sản xuất điện quốc gia, nhiệt tái tạo và năng lượng sinh học thì không đáng kể và hầu như chưa có trên thị trường. Ngoài ra, đối với thuỷ điện nhỏ, hiện nay cũng mới chỉ khai thác được 300MW/4000MW tiềm năng, năng lượng mặt trời trên một m2: 1,5MW/5kWh tiềm năng; năng lượng gió với nhiều dự án gần 1000MW thì ta chỉ thu được 1,5MW/8% diện tích. Đối với NLTT từ địa nhiệt, thuỷ triều, rác thải sinh hoạt, hay nhiên liệu sinh học như xăng sinh học, diezel sinh học (có thể khai thác từ sắn, ngô, dầu nấu ăn, mỡ cá tra/basa và cây có dầu khác) thì hầu như chưa khai thác được nhiều…
Để thúc đẩy NLTT phát triển hơn nữa, ngoài việc phát triển nguồn nhân lực và thị trường công nghệ, hỗ trợ đầu tư và chính sách giá thì chúng ta cần thành lập cơ quan quản lý và điều hành chung phát triển NLTT. Bên cạnh đó cũng cần thành lập quỹ phát triển NLTT để hỗ trợ kinh phí phát triển NLTT (từ Nhà nước hoặc khách hàng sử dụng năng lượng) và xây dựng cơ chế hỗ trợ đầu tư phát triển thị trường công nghệ: miễn thuế nhập khẩu thiết bị NLTT, phát triển và hoàn thiện bộ cơ sở dữ liệu (năng lượng gió, sinh khối). Cùng với đó, Chính phủ cần có cơ chế chính sách đủ mạnh, khuyến khích tham gia phát triển NLTT. Hiện Chính phủ đang nỗ lực định hướng cơ chế thị trường cho phát triển NLTT ở Việt Nam, mục tiêu phát triển NLTT đến năm 2025 của cả nước phấn đấu cung cấp năng lượng từ NLTT: 3% vào năm (2015), 5% (2020) và 8% (2025). Phát điện từ NLTT trong tương đương 7 tỷ kWh (2020) và 20 tỷ kWh (2025).
Đặc biệt để thúc đẩy phát triển nguồn NLTT thông qua sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, đầu tháng 7/2010 vừa qua, Công ty Tài chính quốc tế (IFC) thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới và SN Power - Công ty hàng đầu của Na Uy trong ngành công nghiệp năng lượng đã công bố thỏa thuận chung phát triển các dự án năng lượng tái tạo để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng ở Việt Nam. Theo thỏa thuận, IFC thông qua IFC InfraVentures, một quỹ đầu tư của IFC dành cho việc phát triển các dự án cơ sở hạ tầng ở giai đoạn đầu và công ty SN Power sẽ cùng xây dựng một chiến lược, chính sách và các tiêu chí đầu tư để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của Việt Nam. Hai bên sẽ tìm kiếm cơ hội đầu tư vào các nhà máy điện đang hoạt động cũng như các dự án điện mới nhằm xây dựng một danh mục đầu tư các dự án NLTT cho Việt Nam. Theo đánh giá của IFC, nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh kể từ khi Việt Nam bắt đầu thực hiện chính sách đổi mới. Tuy nhiên, nguồn cung cấp điện lại chưa đáp ứng đủ nhu cầu điện ngày càng tăng của một nền kinh tế đang phát triển. Việt Nam hiện đang trong tình trạng thiếu điện nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam trong tương lai. Vì vậy, nhu cầu có thêm nguồn cung cấp điện ổn định đang trở nên vô cùng cấp thiết./.
Mỹ Ân
|