(VEN) - Để tăng cường tiềm lực KH&CN, trong những năm qua, Nhà nước, Bộ Công Thương và các tập đoàn của Bộ đang tích cực thực hiện các dự án đầu tư chiều sâu, nâng cao năng lực nghiên cứu cho các viện nghiên cứu.
Hiện nay, mạng lưới các tổ chức KH&CN của Bộ Công Thương gồm 24 viện nghiên cứu; trong đó có 22 viện nghiên cứu chuyên ngành và 2 viện nghiên cứu chiến lược chính sách thực hiện chức năng nghiên cứu phục vụ sự phát triển của các ngành công nghiệp và thương mại.
Nhận thức được những vai trò quan trọng của cơ sở vật chất đối với hệ thống các viện nghiên cứu khoa học công nghệ của Bộ, Nhà nước đã có những chính sách đầu tư tăng cường cơ sở vật chất cho các đơn vị này từ nguồn ngân sách Nhà nước. Cụ thể, trong 9 năm (từ 2001-2009), các viện nghiên cứu trong Bộ Công Thương đã được Nhà nước phê duyệt và cấp kinh phí cho 25 dự án đầu tư chiều sâu, nâng cao năng lực nghiên cứu với tổng kinh phí cấp từ NSNN là 268.170 triệu đồng như: các dự án tăng cường thiết bị nghiên cứu, đầu tư xây dựng cơ sở thực nghiệm điện phân nhôm, xây dựng xưởng thực nghiệm khoa học chế biến sâu quặng kim loại màu quý hiếm (được thực hiện tại Viện Nghiên cứu mỏ và luyện kim); Dự án Đầu tư xưởng thực nghiệm thiết kế mẫu mốt giày dép và chế biến sản phẩm ngành giày; Dự án đầu tư chiều sâu nâng cao năng lực nghiên cứu (được thực hiện tại Viên Nghiên cứu da giày)...
Ngoài các dự án đầu tư chiều sâu, nâng cao năng lực nghiên cứu, Bộ Công Thương còn được Bộ Khoa học và Công nghệ giao chủ trì xây dựng 3 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là: Phòng thí nghiệm Điện cao áp, đặt tại Viện Năng lượng thuộc Tổng công ty Điện lực Việt Nam với tổng kinh phí được phê duyệt khoảng 96,8 tỷ đồng; Phòng thí nghiệm Hàn và xử lý bề mặt, đặt tại Viện Nghiên cứu cơ khí, thực hiện trong giai đoạn 2001-2006 với tổng kinh phí được phê duyệt khoảng 46,7 tỷ đồng;Phòng thí nghiệm Công nghệ lọc – hóa dầu, đặt tại Viện Hóa học công nghiệp thuộc Tổng công ty Hóa chất Việt Nam, thực hiện trong giai đoạn 2001-2006 với tổng kinh phí được phê duyệt khoảng 66,9 tỷ đồng...
Bên cạnh việc đầu tư thực hiện các dự án đầu tư chiều sâu, nâng cao năng lực nghiên cứu, hàng năm, các viện nghiên cứu trực thuộc Bộ còn được cấp kinh phí từ nguồn sự nghiệp khoa học công nghệ để tăng cường năng lực nghiên cứu, chống xuống cấp phòng thí nghiệm. Cụ thể, tổng mức đầu tư trang thiết bị là 49,98 tỷ đồng; mức đầu tư chống xuống cấp phòng thí nghiệm là 35,167 tỷ đồng.
Không chỉ được tiếp nhận các nguồn đầu tư từ ngân sách Nhà nước, một số viện nghiên cứu trực thuộc các tập đoàn/tổng công ty như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam... cũng đã được quan tâm đầu tư tiềm lực KHCN nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao trong hoạt động nghiên cứu KHCN phục vụ sự phát triển của ngành từ nguồn vốn của tập đoàn. Bên cạnh đó, một số viện nghiên cứu đã tích cực thu hút, tìm kiếm và nhận được các dự án tài trợ của nước ngoài cho đầu tư nâng cao năng lực nghiên cứu KHCN.
Cụ thể, nhằm tăng cường năng lực và nâng cao tiềm lực nghiên cứu, năm 2007, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã hợp nhất các trung tâm nghiên cứu gồm Trung tâm nghiên cứu phát triển an toàn dầu khí, Trung tâm nghiên cứu phát triển chế biến dầu khí và Trung tâm thông tin tư liệu dầu khí vào một tổ chức nghiên cứu và phát triển KHCN duy nhất là Viện Dầu khí, đồng thời tập trung đầu tư xây dựng trụ sở và đầu tư trang thiết bị phục vụ nghiên cứu KHCN phục vụ phát triển ngành. Tổng kinh phí xây dựng trụ sở mới tại Hà Nội khoảng 937 tỷ đồng, trung tâm phân tích thí nghiệm tại TP.HCM khoảng 769 tỷ đồng và tổng kinh phí đầu tư trang thiết bị cho viện trong giai đoạn 2001-2009 vào khoảng 470 tỷ đồng với mục tiêu sau năm 2010, viện có thể tự chủ trong nghiên cứu, phân tích các mẫu dầu khí phục vụ công tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí ở Việt Nam và trong khu vực.
Công ty liên doanh Vietsopetro cũng đã đầu tư cho Viện Nghiên cứu và thiết kế dầu khí biển (trực thuộc Vietsopetro) nhiều trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao tiềm lực KHCN, đáp ứng kịp thời các vấn đề về KHCN phát sinh từ thực tế sản xuất kinh doanh của công ty. Trong giai đoạn 2001-2009, công ty đã đầu tư khoảng 11 triệu USD trang bị phần mềm và các thiết bị; đầu tư khoảng 6 tỷ đồng để sửa chữa, cải tạo cơ sở hạ tầng, phòng thí nghiệm.
Kết hợp tốt cả nguồn vốn của tập đoàn và các dự án tài trợ của nước ngoài, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đã triển khai thực hiện nhiều dự án đầu tư chiều sâu nâng cao năng lực nghiên cứu như: Phòng thí nghiệm vật liệu có tính năng cao sử dụng trong ngành năng lượng và mỏ được đầu tư từ năm 2002-2004 với tổng kinh phí gần 19 tỷ đồng; Phòng thử nghiệm hiệu suất năng lượng cho sản phẩm điều hoà không khí và tủ lạnh, đầu tư năm 2008-2009 với tổng kinh phí trên 32 tỷ đồng; Trung tâm thực nghiệm an toàn mỏ, được đầu tư giai đoạn 2002-2009 với tổng kinh phí gần 30 tỷ đồng; Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm công nghệ cao chế tạo máy năng lượng và mỏ, được đầu tư năm 2008-2010 với tổng kinh phí trên 45 tỷ đồng...
Đánh giá về công tác đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu KH&CN, ông Nguyễn Huy Hoàn – Phó Vụ trưởng Vụ Khoa hoc công nghệ - Bộ Công Thương khẳng định: "Nhận thức được tầm quan trọng của công tác KHCN trong nghiên cứu và phát triển ngành, hầu hết những đơn vị trong Bộ Công Thương đã và đang nỗ lực đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học"./.
Phương Lan |