(VEN) - Nằm cách thủ đô Hà Nội tầm hơn 30km, thôn Xuân Lai - huyện Gia Bình - tỉnh Bắc Ninh nổi tiếng với những sản phẩm độc đáo được làm từ cây tre, trúc đã hun khói (còn gọi là tre hun khói Xuân Lai) đang được bán rộng rãi tại hầu khắp các tỉnh của Việt Nam và xuất khẩu đi một số nước trên thế giới.
Theo người dân Xuân Lai, để sản phẩm làm từ cây tre, trúc có những sắc màu độc đáo và bền đẹp phải qua một công đoạn xử lý rất công phu. Cụ thể, sau khi khai thác, tre, trúc sẽ được “cạo trấu” (cạo lớp vỏ bên ngoài) và đem ngâm 6 tháng sau đó vớt lên phơi khô, lăn thẳng, nghiến đốt và mang đi hun khói. Người dân Xuân Lai cho biết, những công đoạn xử lý trên giúp cho các sản phẩm được làm từ tre hun vừa có độ nhẹ, dẻo, bền và luôn giữ được sắc màu đen bóng tự nhiên lại không bị mối mọt.
Tuy nhiên, các công đoạn xử lý này lại tốn không ít thời gian và gây ô nhiễm môi trường. Vì thế, hiện nay nhiều DN sản xuất các sản phẩm từ tre hun khói Xuân Lai đã nghiên cứu và áp dụng khoa học vào sản xuất bằng cách sử dụng nồi hơi thay cho ngâm, và nồi than hóa thay cho lò hun. Với công nghệ này vừa tránh được ô nhiễm môi trường lại vẫn giữ được độ bền đẹp của sản phẩm.
Sau khi đã hoàn tất công đoạn xử lý, người ta mới đem tạo ra những sản phẩm khác nhau. Không chỉ đơn thuần là những vật dụng đơn giản phục vụ trong gia đình hay trong thôn xã, với óc tinh tế cộng với sự khéo léo trong cách thể hiện, ngày nay từ cây tre người dân Xuân Lai đã tạo ra rất nhiều những sản phẩm độc đáo khác nhau như: giường tre, salon tre, tranh tre…, và thu hút nhiều lao động địa phương tham gia sản xuất.
Theo ông Tạ Đăng Đoan - Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh: Cho đến nay, toàn thôn Xuân Lai có 10 DN chuyên sản xuất và cung cấp các sản phẩm tre hun ra thị trường, các DN này tạo công ăn việc làm cho khoảng 1 ngàn lao động trong thôn tham gia sản xuất với mức thu nhập trung bình gần 2 triệu đồng/1 người/1 tháng.
Về thị trường tiêu thụ của sản phẩm tre hun khói Xuân Lai, ông Lê Văn Xuyên - Giám đốc HTX Mây tre xuất khẩu Xuân Lai cho biết: 50% là tiêu thụ trong nước và 50% là xuất khẩu sang nước ngoài. Trong đó, các thị trường chủ yếu là các nước: Pháp, Mỹ, Nga, Đức, Ucraina,… Tuy nhiên, vấn đề khó khăn về xuất khẩu đối với các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm tre hun Xuân Lai đó là chưa xuất khẩu được trực tiếp với các đối tác mà vẫn phải thông qua các công ty trung gian. Nguyên nhân chủ yếu là do mối quan hệ của các DN sản xuất với các khách hàng còn hạn chế và chưa có những chương trình xúc tiến thương mại hiệu quả để quảng bá giới thiệu sản phẩm. Để khắc phục tình trạng này, ông Xuyên cho rằng, các DN nên có những văn phòng giới thiệu sản phẩm ở các thành phố lớn như: Hà Nội, TP.HCM…, và thường xuyên tổ chức các hội chợ giới thiệu những sản phẩm làng nghề độc đáo.
Ông Xuyên cũng cho biết thêm, hiện các sản phẩm tre hun khói Xuân Lai rất được ưa chuộng cả ở trong và ngoài nước. Song vấn đề mở rộng sản xuất tại địa phương lại gặp khó khăn. Tưởng chừng như rất mâu thuẫn, nhưng đó lại là sự thực, bởi theo ông Xuyên, nguyên nhân chủ yếu là vấn đề lao động không ổn định. Tại cơ sở sản xuất của ông Xuyên, thu nhập trung bình một tháng của 1 lao động dao động từ 1,8-3 triệu đồng/tháng (tùy theo tay nghề), tuy nhiên, mức thu nhập này vẫn chưa giữ chân được người lao động, nhiều người vẫn bỏ đi làm những nghề khác để có mức thu nhập cao hơn, vì thế, đôi lúc có nhiều đơn đặt hàng nhưng cũng không có lao động để tiến hành sản xuất. Vì thế, để khắc phục và tiếp tục mở rộng sản xuất, ông Xuyên cho biết, sắp tới HTX sẽ mở thêm cơ sở sản xuất tại Bắc Kạn, vì ở đây vừa tạo công ăn việc làm cho người lao động địa phương lại gần vùng nguyên liệu tre nứa./.
Nguyễn Hòa |