(VEN) - Hội thảo chuyên đề về thực thi lộ trình hội nhập về dịch vụ logictics là một trong những nội dung chính của Hội nghị các quan chức kinh tế cao cấp lần thứ 42 (SEOM 42) được tổ chức trong 2 ngày 22-23/8 tại Đà Nẵng.
Đây là sự kiện khởi đầu tuần Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 42 (AEM 42), Hội nghị hội đồng kinh tế ASEAN lần thứ 4 (AEC 4) và các hội nghị liên quan, với chủ đề “Cộng đồng kinh tế ASEAN: Cộng đồng vì sự tăng trưởng năng động và bền vững”.
Logistics được xem như xương sống cho thương mại toàn cầu. Các quốc gia có năng lực logistics tốt hơn có thể tăng trưởng tốt hơn, trở nên cạnh tranh hơn và tăng hiệu quả đầu tư. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã rất coi trọng tăng cường hội nhập ngành logistics trong khu vực, coi đây là mắt xích quan trọng và là “chất keo” kết dính để khâu nối các công đoạn sản xuất và vận chuyển giữa các nước ASEAN trong một không gian sản xuất chung, đồng thời khẳng định vị trí địa chính trị, địa kinh tế của ASEAN, là cửa ngõ thông thương của các châu lục và cường quốc kinh tế trên thế giới.
Các nền kinh tế ASEAN đang có mức tăng trưởng nhanh và năng động, quy mô thị trường không ngừng phát triển với tốc độ từ 5-6%/năm. Giá trị giao dịch thương mại của ASEAN đạt gần 1.500 tỷ USD. Hội nhập kinh tế khu vực của ASEAN càng sâu sắc thì nhu cầu giao thương giữa các nước ASEAN càng lớn. Việc tạo điều kiện cho hoạt động logistics có ý nghĩa quan trọng để giảm thiểu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Năm 2007, Nghị định thư ASEAN về hội nhập ngành dịch vụ logistics và Nghị định thư sửa đổi Điều 3 của Hiệp định khung ASEAN (sửa đổi) về các lĩnh vực ưu tiên hội nhập đánh dấu việc hoàn tất đàm phán lộ trình này và chuyển sang giai đoạn thực hiện. Việt Nam được tín nhiệm đảm trách vai trò điều phối thực hiện lộ trình này của ASEAN. Tính đến tháng 8/2010, lộ trình hội nhập nhanh ngành logistics trong ASEAN đã thực hiện được 2 năm. Là một ngành mới nhưng dịch vụ logistics đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của ASEAN. Năm 2010, Kế hoạch tổng thể về Sáng kiến kết nối ASEAN đã khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực logistics, góp phần xây dựng thành công Cộng đồng kinh tế ASEAN.
Trên chặng đường xây dựng Lộ trình ưu tiên hội nhập trong lĩnh vực logistics, ASEAN đã đạt được những bước tiến rất quan trọng. Về tự do hóa thương mại, năm 2010, Khu vực thương mại tự do ASEAN đã hoàn thành với 99,1% số dòng thuế của 6 nước ASEAN cũ là 0% và 97% số dòng thuế đạt 0-5% đối với các nước Lào, Myanmar và Campuchia. Theo kế hoạch, đến năm 2015, hầu hết các dòng thuế trong nội bộ ASEAN sẽ đạt 0%.
Theo các lộ trình cam kết, phần lớn các nước ASEAN đã cho phép các doanh nghiệp ASEAN được tự do đầu tư trong các phân ngành dịch vụ vận tải hàng hóa. Về cơ bản, năm 2013 sẽ hoàn thành lộ trình tự do hóa về thương mại và đầu tư. Cụ thể, trong lĩnh vực vận tải hàng không, ASEAN đã ký kết Hiệp định đa biên ASEAN về tự do hóa hoàn toàn vận tải hàng hóa hàng không, tạo cơ sở thiết lập thị trường hàng không ASEAN thống nhất vào năm 2015. Trong lĩnh vực vận tải biển, ASEAN đã thông qua “Lộ trình xây dựng vận tải biển thống nhất và mang tính cạnh tranh của ASEAN”, xây dựng một môi trường vận tải thông thoáng, khuyến khích các khoản đầu tư giữa các thành viên ASEAN trong lĩnh vực vận tải biển.
Về nâng cao năng lực quản lý trong lĩnh vực logistics, nổi bật nhất trong nội dung này là hợp tác hải quan, ASEAN đang khẩn trương thực thi Kế hoạch chiến lược phát triển hải quan và Cơ chế một cửa ASEAN nhằm hài hòa mạnh mẽ quy tắc quản lý thương mại và thủ tục hải quan giữa các nước. Theo kế hoạch, các nước ASEAN 6 sẽ hoàn thành xây dựng cơ chế hải quan một cửa vào năm 2010 và Việt Nam sẽ hoàn thành vào năm 2012.
ASEAN cũng đang rà soát, hệ thống hóa việc phát triển quy hoạch cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường pháp lý, hài hòa hóa tiêu chuẩn trong lĩnh vực vận tải. ASEAN đang ưu tiên triển khai 2 dự án đường bộ và đường sắt rất quan trọng là Dự án Mạng đường bộ ASEAN và Dự án đường sắt Singapore - Côn Minh. Hai dự án sẽ nối dài cánh tay liên kết giữa ASEAN và xa hơn nữa là các đối tác trong khu vực.
Những thành công vừa qua cho thấy quyết tâm của ASEAN trong việc tăng cường kết nối “mềm”, loại bỏ mạnh mẽ các rào cản về quy tắc, luật lệ trong nước. Tuy nhiên, việc phát triển dịch vụ logistics cần được hậu thuẫn mạnh mẽ nhờ sự nâng cấp tương xứng về phần “cứng” hay sự phát triển về cơ sở hạ tầng liên quan đến hệ thống giao thông, vận tải trong khu vực. Sự khác biệt về tiêu chuẩn, về công nghệ, năng lực chuyên môn và cả sự chênh lệch về trình độ phát triển của ASEAN sẽ còn là thách thức không nhỏ mà ASEAN phải xử lý trong giai đoạn tới.
Hội thảo lần này chính là dịp để các nước ASEAN nhận diện cơ hội, thách thức và bàn thảo các quyết sách nâng cao năng lực logistics của từng nước và khối ASEAN. Kết quả Hội nghị SEOM 42 sẽ được trình lên Hội nghị AEM 42, khai mạc ngày 25/8./.
Văn Trần tổng hợp |