(VEN) - Ngày 1/1/2010, Khu vực thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (CAFTA) đã chính thức có hiệu lực. Với gần 2 tỷ người tiêu dùng, CAFTA là thị trường có quy mô lớn nhất thế giới. Do đó, cơ hội cho hàng hóa Việt Nam mở rộng thị phần ở Trung Quốc và ASEAN là rất lớn.
Cơ hội lớn
Theo số liệu của hải quan Trung Quốc, năm 2009, tổng kim ngạch nhập khẩu của nước này đạt 1.005,6 tỷ USD, là một trong những nước nhập khẩu hàng đầu trên thế giới. Mặc dù chịu tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới song xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc năm 2009 vẫn tăng trưởng dương 8,23% so với năm 2008, đạt 4,9 tỷ USD, đưa Trung Quốc trở thành bạn hàng xuất khẩu đứng thứ 3 của Việt Nam chỉ sau Mỹ và Nhật Bản.
Tuy nhiên, nếu đem so sánh giá trị hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc với tiềm năng, quy mô thị trường nước này cũng như mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai nước hiện nay thì còn quá nhỏ bé, mới chỉ chiếm 0,48% tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc.
Hơn nữa, trong những năm gần đây, giá đầu vào sản xuất và giá nhân công ở Trung Quốc ngày càng tăng khiến các nhà đầu tư thuộc các vùng lãnh thổ của Trung Quốc như Hồng Kông, Đài Loan và các nhà đầu tư nước ngoài của Trung Quốc như Singapore, các nước Tây Âu… đang có xu hướng chuyển dần nhà máy sang Việt Nam sản xuất hàng hóa tái xuất lại thị trường Trung Quốc. Các doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng cơ hội này để liên doanh, liên kết sản xuất và tăng cường xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Với ASEAN, quan hệ thương mại giữa Việt Nam với các nước trong khối vừa có tính tương đồng (cạnh tranh), vừa có tính bổ sung cho nhau. ASEAN là thị trường không nhỏ với 570 triệu người tiêu dùng. Năm 2009, Việt Nam xuất khẩu vào các nước ASEAN 8,7 tỷ USD, chiếm 32,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước châu Á - Thái Bình Dương. Các chuyên gia thuộc Bộ Công Thương cho rằng, việc tăng cường cạnh tranh nội khối để mở rộng xuất khẩu sang các nước Singapore, Thái Lan, Malaysia, Philippines sẽ giúp mở rộng đáng kể không gian thị trường cho hàng hóa Việt Nam trong khối ASEAN.
| Trong khuôn khổ Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia năm 2010, Chính phủ đã phê duyệt đợt 1 với 27 đề án xúc tiến thương mại có tổng kinh phí 74,06 tỷ đồng. Theo đó, các hoạt động xúc tiến thương mại ở thị trường Trung Quốc và ASEAN sẽ bao gồm: Tổ chức Hội chợ hàng Việt Nam tại Myanmar (tháng 4/2010); tổ chức Hội chợ thương mại Việt Nam - Campuchia (tháng 10/2010) tại Phnompenh, Campuchia; tổ chức, tham gia Hội chợ Trung Quốc - ASEAN lần thứ 7 (Caexpo 2010) tháng 10/2010 tại Nam Ninh, Trung Quốc; tham gia Hội chợ xuất nhập khẩu Trung Quốc 2010 (Cantonfair - CIEF 2010) tại Quảng Châu - Trung Quốc (tháng 4/2010); tổ chức Hội chợ thương mại Việt - Lào 2010 tại Viêng Chăn, Lào (tháng 11/2010). |
Đặc biệt, từ ngày 1/1/2010, CAFTA đã có hiệu lực, đây là khu vực bao gồm các nền kinh tế được coi là năng động, đầy tiềm năng. Theo cam kết CAFTA, Trung Quốc và ASEAN 6 (sáu nước phát triển hơn của ASEAN là Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan thực hiện cam kết trước; Việt Nam được thực hiện cam kết muộn hơn 5 năm) sẽ giảm thuế mạnh mẽ, hàng loạt sản phẩm sẽ được hưởng mức thuế nhập khẩu từ 0-5%. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam tranh thủ tốt cơ hội này để đẩy mạnh hợp tác thương mại, đầu tư, liên kết sản xuất… sẽ mở rộng đáng kể thị phần ở Trung Quốc và ASEAN.
Đẩy mạnh xúc tiến thương mại
CAFTA có hiệu lực làm cho chi phí giao dịch trong khu vực giảm nhiều, thương mại xuyên biên giới giữa Việt Nam với Trung Quốc và ASEAN sẽ phát triển hơn. Để khai thác hiệu quả cơ hội CAFTA mang lại, ông Lê Xuân Dương, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xuất khẩu thuộc Cục Xúc tiến thương mại cho rằng, Nhà nước cần tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại tới các tỉnh của Trung Quốc và ASEAN để quảng bá hàng hóa Việt Nam; tổ chức các đoàn khảo sát thị trường, đồng thời có cơ quan chuyên trách cung cấp, cập nhật thông tin về hoạt động giao dịch, giá cả hàng hóa tại thị trường Trung Quốc và ASEAN cho doanh nghiệp Việt Nam; tăng cường hiệu quả hoạt động và trợ giúp doanh nghiệp của các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại Trung Quốc và ASEAN; có chính sách ưu đãi, hỗ trợ thiết thực về vốn, cơ sở hạ tầng, kho bãi, dịch vụ bảo hiểm, ngân hàng tại các tỉnh biên giới để tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam trao đổi hàng hóa với các nước có chung biên giới.
Về phía doanh nghiệp, cần tham gia thành viên các cổng thông tin thị trường tại Trung Quốc và ASEAN như Alibaba, HKTDC, tradeinchina…; tham gia vào các phái đoàn thương mại do các địa phương, các hiệp hội và các tổ chức xúc tiến thương mại của Việt Nam, Trung Quốc và các nước ASEAN phối hợp tổ chức; tham gia các gian hàng Việt Nam tại các hội chợ, triển lãm quốc tế ở Trung Quốc và ASEAN… để cập nhật, nắm bắt, chia sẻ thông tin về thị trường, tìm kiếm đối tác kinh doanh. Cần xây dựng đại lý, chi nhánh tại thị trường Trung Quốc và ASEAN; giới thiệu sản phẩm và ấn phẩm quảng bá thương hiệu, hàng hóa thông qua hệ thống đại diện thương mại của Việt Nam tại Trung Quốc và ASEAN.
Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng kế hoạch xuất khẩu cho các mặt hàng cụ thể vào thị trường Trung Quốc và từng nước ASEAN. Về ngắn hạn, cần tập trung đầu tư sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng thị trường các nước có nhu cầu và Việt Nam đang có thế mạnh như thủy sản, nông sản, đồ gia dụng, các sản phẩm công nghệ… Về lâu dài, nghiên cứu và tìm cách xuất khẩu những sản phẩm chế biến, chế tạo thiết bị và các sản phẩm công nghệ thông tin, các dịch vụ tư vấn có hàm lượng chất xám cao…/.
Lan Ngọc |