(VEN) - Ông Hans Farnhammer, Bí thư thứ nhất Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam đã đưa ra lời khuyên như vậy tại Hội thảo “Rào cản thương mại với hiệp hội và doanh nghiệp Việt Nam” vừa diễn ra ở Hà Nội do Phòng Thương mại châu Âu (EuroCham) tổ chức.
Theo đánh giá của các chuyên gia EU, xuất khẩu của Việt Nam vào EU tăng trưởng khá nhanh trong gần 10 năm lại đây từ 2,3 tỷ euro năm 2003 lên 7,7 tỷ euro năm 2008 (năm 2009 tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới đã khiến xuất khẩu của Việt Nam vào EU giảm khoảng 13,5% so với năm 2008). Các mặt hàng chính EU nhập khẩu từ Việt Nam là giầy da, dệt may, rau quả (chủ yếu cà phê), các ứng dụng máy móc và cơ khí, thiết bị điện và điện tử, đồ nhựa, đồ nội thất (chủ yếu đồ gỗ), sản phẩm có nguồn gốc động vật (chủ yếu thủy sản) và một số mặt hàng khác.
Ông Hans Farnhammer cho biết, phần lớn hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu vào EU đã tuân thủ khá tốt các qui định của EU về TBT (rào cản kỹ thuật trong thương mại) và SPS (các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật).
Tuy nhiên, qui định của EU liên quan đến TBT là khá nhiều và chặt chẽ. Chẳng hạn việc hạn chế sử dụng hóa chất trong sản xuất (REACH) không chỉ được EU áp dụng khắt khe mà thậm chí còn cấm sử dụng đối với một số ngành như điện tử và tin học, da giầy, dệt may. Ngoài REACH, các ngành hàng vừa nêu còn phải tuân thủ các qui định về vấn đề đóng gói, đánh giá sự phù hợp và đánh dấu phù hợp châu Âu – CE marketing, thiết kế sinh thái và dán nhãn nếu sử dụng nhãn thiết kế sinh thái (Ecolable).
Bên cạnh các qui định áp dụng chung cho một số ngành hàng, mỗi ngành hàng xuất khẩu vào EU còn phải chịu điều chỉnh bởi các qui định đặc thù. Chẳng hạn dệt may còn phải sử dụng tên hàng và dán nhãn cho thành phần sợi; nhựa phải tuân thủ các yêu cầu về nguyên liệu liên quan đến thực phẩm; gỗ phải tuân thủ qui định về lượng dư của hóa chất trong bảo quản, chứng nhận và dán nhãn chỉ thị FLEGT về bảo vệ môi trường; điện tử và tin học phải thực hiện các qui định bảo vệ môi trường (WEEE & RoHS), các chỉ tiêu tiếp cận mới về giới hạn tương thích điện tử và các đồ chơi, xác định chứng nhận và sử dụng chứng nhận WEEE, thiết kế các sản phẩm để tối ưu hóa việc chống lãng phí; thực phẩm và nông nghiệp phải tuân thủ qui định marketing và các tiêu chuẩn chất lượng, qui định về các vật liệu nhựa tiếp xúc với thực phẩm, bảo vệ môi trường, đóng gói, qui định về sản xuất hữu cơ, các tiêu chuẩn và dán nhãn…
Sự khó khăn trong việc tuân thủ các qui định TBT của EU đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu hàng hóa hóa vào thị trường này là không lớn, song không phải bất cứ nhà xuất khẩu nào của Việt Nam cũng có thể vượt qua để chiếm lĩnh thị phần ở EU do kiến thức chính xác về TBT của EU còn thiếu; thậm chí hiểu nhầm giữa TBT của EU và các qui định TBT định hướng theo khách hàng (các tiêu chuẩn hài hòa hóa EU tự nguyện; tiêu chuẩn ISO/IEC tự nguyện, các tiêu chuẩn tư nhân, các qui định kỹ thuật EU…).
Thiếu kiến thức về TBT khi xuất khẩu hàng hóa vào thị trường EU đồng nghĩa với việc kiến thức và sức mạnh cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trong việc kháng lại các rủi ro trên thị trường cũng như tận dụng các cơ hội để mở rộng thị trường ở EU nằm trong tay người mua (các nhà nhập khẩu) khiến năng lực cạnh tranh trung và dài hạn của các nhà sản xuất hàng hóa xuất khẩu Việt Nam bị suy giảm. Một trong những giải pháp để khắc phục khiếm khuyết này nhằm nâng cao khả năng mở rộng thị phần cho các sản phẩm Việt Nam ở EU mà ông Hans Farnhammer khuyên là “Việt Nam cần tăng cường năng lực cho các Văn phòng TBT để hỗ trợ các ngành hàng xuất khẩu”.
Theo đó, Văn phòng TBT Việt Nam nên phát triển chuyên sâu vào các lĩnh vực TBT liên quan đến các ngành hàng xuất khẩu chủ lực; ưu tiên thông báo các cảnh báo TBT từ các thành viên WTO về các điều khoản quan trọng trong các ngành hàng xuất khẩu chính; cần giám sát việc thông báo cho các Ủy ban thương mại và môi trường của WTO về các lĩnh vực quan tâm cho các ngành hàng xuất khẩu chính; xây dựng cơ sở dữ liệu TBT để cung cấp thông tin cho các nhà xuất khẩu và các đối tác quan tâm khác nhằm hỗ trợ các nhà xuất khẩu nghiên cứu, ứng dụng các phát minh, sáng chế phù hợp vào các sản phẩm và qui trình sản xuất mới đáp ứng đòi hỏi của thị trường.
Văn phòng TBT Việt Nam cần xây dựng năng lực hỗ trợ các nhà xuất khẩu giải quyết bất đồng với các cơ quan hoạch định chính sách về việc tuân thủ các qui định TBT khi có bất đồng phát sinh và cung cấp cho các nhà xuất khẩu dịch vụ tư vấn về vấn đề này; cần tăng cường hợp tác và và liên kết với các hiệp hội ngành hàng trong các lĩnh vực xuất khẩu chủ lực. Các hiệp hội ngành hàng cũng nên phát triển các năng lực chính về các qui định TBT cho ngành mình trong các thị trường xuất khẩu trọng điểm để tư vấn cho các thành viên và làm đại diện trước EU thông qua Văn phòng TBT Việt Nam.../.
Việt Anh
|