(VEN) - Công việc nặng nhọc, môi trường làm việc dễ bị nhiễm bệnh khiến nông dân phải đối mặt với hàng loạt rủi ro trong lao động nông nghiệp. Tuy nhiên, đa số họ lại không hề có kiến thức cũng như ý thức về đảm bảo an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) cho bản thân.
Những con số “biết nói”
Theo PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, môi trường, giới và phát triển cộng đồng, tai nạn lao động trong sản xuất nông nghiệp đang ở mức báo động. Người nông dân phải đối mặt với nhiều rủi ro về an toàn lao động và sức khỏe do thời gian làm việc kéo dài và bất thường, mang vác nặng, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, máy móc nông cụ không an toàn… Theo kết quả điều tra, cả nước có 15-20 triệu người thường xuyên tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật và khoảng 70% trong số đó đã có triệu chứng ngộ độc.
Tại Hà Nội, qua khảo sát cho thấy chỉ có 28% hộ nông dân huyện Từ Liêm (chủ yếu ở xã Tây Tựu) có kho bảo quản thuốc bảo vệ thực vật riêng biệt, ở Đan Phượng con số này còn thấp hơn rất nhiều - 0,49%... 100% số người được phỏng vấn đều trả lời họ vứt bao bì đựng thuốc một cách tự do sau sử dụng. Đây không những là nguy cơ làm gia tăng ô nhiễm môi trường mà còn là nguyên nhân gây tai nạn cho người sử dụng. Bà Nguyễn Thị Thơm, chuyên viên Ban Xã hội - dân số, gia đình, TW Hội Nông dân Việt Nam cho biết thêm: 67,3% nông dân không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân khi tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật. Lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên một đơn vị diện tích đất canh tác ở đồng bằng sông Hồng vượt mức khuyến cáo 2,81 lần.Việc cơ giới hóa nông nghiệp ngày càng tăng, sử dụng ngày càng nhiều loại máy móc nông nghiệp nhập từ nước ngoài, tuy nhiên những máy này không phù hợp với nhân trắc của người Việt Nam, nên khi thao tác thường không an toàn, dễ gây tai nạn. Các máy móc sản xuất trong nước lại chưa đảm bảo an toàn do chưa có sự quản lý chặt chẽ về chất lượng. Do đó, rất nhiều tai nạn thương tâm đã xảy rakhi vận hành máy móc như bị dây cua-roa chặt đứt ngón tay khi khởi động máy, tay quay văng vào mặt, bị hút tay vào máy tuốt lúa, thóc bắn vào mắt cùng nhiều tai nạn khác. Theo một khảo sát của Đại học Quốc gia Hà Nội, cứ 100.000 lao động nông thôn thì có 856 người bị tai nạn do sử dụng máy móc.
Đấy là chưa kể đếnvấn đề an toàn trong sử dụng điện.Hiện nay, trên địa bàn ngoại thành Hà Nội, 100% số huyện có điện lưới và điện tại chỗ phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Tuy vậy, đường dây dẫn tới các hộ do tự lắp đặt nên thường không đảm bảo kỹ thuật. Nhiều hộ dùng dây trần nối với nhau chồng chéo, cách điện không đảm bảo, dễ gây cháy nổ và tai nạn điện giật chết người. Theo khảo sát, cứ 100.000 lao động nông thôn thì có 799 người bị tai nạn về điện...
Hoàn thiện hệ thống tổ chức và quản lý công tác ATVSLĐ
Nguyên nhân của thực trạng trên, theo PGS.TS Bùi Thị An, là do hệ thống các cơ quan quản lý của chúng ta còn nhiều bất cập, cụ thể là đơn vị chủ quản công tác ATVSLĐ nông nghiệp (thanh tra, quản lý và giám sát) chỉ tồn tại ở cấp tỉnh, thành phố, còn cấp huyện, xã lại không có. Người nông dân vốn dĩ trình độ dân trí thấp lại hầu như không được tập huấn về ATVSLĐ. Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội thì hiện nay, số nông dân được đào tạo qua các lớp tập huấn về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chiếm một lượng rất nhỏ. Do đó, việc nông dân quyết định tăng liều, chọn loại thuốc rất độc hy vọng tạo hiệu quả tức thời là chuyện thường gặp.
Vì vậy, theo TS Đinh Hạnh Thưng, Trưởng Ban Khoa học - Công nghệ (Hội ATVSLĐ Việt Nam), để xây dựng một môi trường lao động nông nghiệp an toàn thì trước tiên cần hoàn thiện hệ thống tổ chức và quản lý công tác ATVSLĐ trong sản xuất nông nghiệp và ngành nghề nông thôn từ Trung ương đến địa phương. Hình thành, bổ sung các đơn vị quản lý ATVSLĐ ở cấp huyện, xã. Cơ quan cấp cơ sở này sẽ hỗ trợ cho cơ quan tương ứng ở cấp tỉnh thành và trung ương trong việc đẩy mạnh hoạt động thông tin, tuyên truyền. Đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra để kịp thời chấn chỉnh, xử lý vi phạm, điều tra và lưu trữ kịp thời những số liệu về ATVSLĐ trên địa bàn của mình.
Bà Nguyễn Thị Bảo, Chủ tịch Hội Nông dân phường Khương Đình (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ thêm: Hội Nông dân Việt Nam cần đưa nội dung ATVSLĐ trong nông nghiệp vào chương trình công tác hội. Thường xuyên bổ sung, kiện toàn mạng lưới cộng tác viên về chuyên đề này, đặc biệt là quan tâm bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên cơ sở để đảm bảo việc tuyên truyền tới đông đảo mọi tầng lớp nông dân. Hàng năm cũng cần có các chương trình khám sức khoẻ định kỳ cho nông dân, giúp họ phát hiện bệnh sớm, điều trị bệnh kịp thời. Ngoài ra, cần tăng cường các chương trình đào tạo nghề cho nông dân ở các khu vực đô thị hoá nhanh, giúp họ đáp ứng được yêu cầu của công việc mới. Hàng năm, nên có tổng kết, đánh giá, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân thực hiện tốt ATVSLĐ để nông dân học tập và làm theo./.
Quỳnh Nga |