(VEN) - Hội nghị Đầu tư và phát triển ĐBSCL do Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ cùng UBND TP. Cần Thơ phối hợp tổ chức đã diễn ra tại TP. Cần Thơ ngày 6/9/2010 vừa qua.
Tại hội nghị, các vấn đề về cơ sở hạ tầng giao thông vận tải chưa được đầu tư đồng bộ, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, các chính sách, dự án thu hút đầu tư của vùng ĐBSCL thiếu tầm, quy mô nhỏ… được xem là những hạn chế lớn trong thu hút đầu tư và thúc đẩy sự phát triển kinh tế vùng.
Theo thống kế của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tốc độ tăng GDP của khu vực ĐBSCL bình quân giai đoạn 2006-2010 đạt 10-12%, riêng 6 tháng đầu năm 2010 đạt 6,8%, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt 17,8 triệu đồng /năm; Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2010 ước đạt 6,2 tỷ USD. Hiện tại, ĐBSCL đóng góp khoảng 18% GDP của cả nước, 50% sản lượng lúa, 70% sản lượng trái cây, trên 50% sản lượng thủy sản; 90% sản lượng gạo xuất khẩu và chiếm gần 60% kim ngạch xuất khẩu của cả nước... Về thu hút đầu tư vùng ĐBSCL là khu vực thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngay từ khi Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành vào cuối năm 1987. Chỉ trong năm 1988, khu vưc này đã thu hút được 4 dự án với tổng vốn đầu tư là 7,8 triệu USD, bằng 10% về số dự án và 2,09% tổng vốn đầu tư của cả nước. Tính đến nay, khu vực ĐBSCL có 530 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 9,2 tỷ USD. Riêng 7 tháng đầu năm 2010, có 51 dự án FDI mới được cấp giấy chứng nhận đầu tư, với tổng vốn đầu tư đăng ký mới đạt 1,49 tỷ USD. Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Võ Hồng Phúc, trong điều kiện nền kinh tế thế giới bị khủng hoảng, dòng vốn FDI dịch chuyển đang bị thu hep lại, việc đạt được kết quả cao nêu trên là tín hiệu đáng mừng cho khu vực ĐBSCL. Vốn FDI trên địa bàn vùng ĐBSCL tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 419 dự án, tổng vốn đăng ký là 5,18 tỷ USD, chiếm 79,1% về số dự án và 56,3% về vốn đăng ký. Kết quả này phù hợp với định hướng thu hút FDI vào khu vực này.
Tuy nhiên thực tế hoạt động xúc tiến, thu hút đầu tư ĐBSCL trong thời gian qua còn nhiều tồn tại, nút thắt cần tháo gỡ. Với nhiều tiềm năng về phát triển nông- thủy sản, nên nhiều địa phương khi lập dự án mời đầu tư đều có quy mô, xuất phát điểm gần giống nhau. Do vậy, không phát huy được lợi thế của từng tiểu vùng và xu hướng mạnh ai nấy làm đã trở thành lực cản cho sự phát triển chung. Trong vài năm gần đây, hầu như năm nào các tỉnh, thành trong vùng cũng tổ chức hội nghị mời gọi đầu tư khá tốn kém. Ngoài ra vùng ĐBSCL vấp phải hai cản trở trong phát triển đó là cơ sở hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực. Các cầu lớn, vượt qua sông Tiền, Hậu đã được xây dựng, các trục giao thông liên tỉnh, liên vùng cũng đang được quan tâm đầu tư, hạ tầng đô thị, cảng hàng không... phát triển, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng của vùng. Chất lượng nguồn lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp. Các tỉnh, thành trong vùng đều có chính sách thu hút nhân tài, nhưng chưa mời gọi hiệu quả. Đến cuối năm 2009, tỷ lệ lao động qua đào tạo toàn vùng chỉ vào khoảng 22%. Việc gỡ những nút thắt này đang trở nên bức thiết đối với sự phát triển chung của toàn vùng.
Theo bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, để phát triển, các địa phương trong vùng cần hướng cho nhà đầu tư vào những lĩnh vực cụ thể, cần tập trung mời gọi đầu tư những dự án tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho những sản phẩm thế mạnh, chú trọng chuỗi giá trị liên quan đến giá trị canh tác của nông dân, tạo điều kiện cho nông dân hưởng lợi thực sự. Sự lớn mạnh của thị trường nội địa sẽ hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Hiện nay, thị trường nội địa ở vùng ĐBSCL chưa được phát triển đầy đủ và nhất là những sản phẩm công nghiệp phục vụ cho nông nghiệp. Mặt khác, Chính phủ và các địa phương cần quan tâm, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng trung tâm logistic để hàng hóa phát triển thuận lợi hơn. Quy hoạch phát triển vùng cần tính đến điều kiện về môi trường ngày càng biến đổi và tác động của biến đổi khí hậu….
“Việc đẩy mạnh liên kết vùng miền, trong đó tập trung phát triển mạnh vào những ngành, lĩnh vực mà các tỉnh, thành có lợi thế để tạo động lực và tạo đà cho sự phát triển chung của toàn khu vực. Đây là giải pháp có tính chiến lược, khai thác được tiềm năng và lợi thế của từng địa phương, thu hút đầu tư, nguồn nhân lực và tiếp cận công nghệ mới, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá vùng ĐBSCL”- Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nhấn mạnh. Mới đây, Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch phát triển kinh tế xã hội đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2025; quy hoạch xây dựng vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 và Đề án thành lập vùng kinh tế trọng điểm vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Theo đó, sẽ hình thành các chương trình, dự án chiến lược có sức lan toả và phát triển vùng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc liên kết và phát triển của cả vùng ĐBSCL trong những năm tới. Việc tổ chức triển khai thực hiện tốt các công trình, dự án nêu trên sẽ tạo thuận lợi để đánh thức tiềm năng, cũng như việc khai thác có hiệu quả các nguồn lực của cả khu vực này./.
Mỹ Ân - Ái Ly |