(VEN) - Được đánh giá là “tinh túy” của những “tinh túy”, thế nhưng những sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu vẫn “loay hoay” chưa tìm được hướng đi cho xứng với tiềm năng, giá trị của mình.
Tiềm năng còn bỏ ngỏ
Cần phải làm rõ rằng, sản phẩm CNNT tiêu biểu là những sản phẩm công nghiệp, thủ công mỹ nghệ được bình chọn từ hệ thống sản phẩm của các cơ sở sản xuất CNNT trên cả nước và phải là sản phẩm mới, sản phẩm có chất lượng cao. Do đó, có thể coi sản phẩm CNNT tiêu biểu là những sản phẩm tinh túy nhất cả về chất lượng và giá trị thẩm mỹ. Tuy nhiên, cho đến nay nếu nói sản phẩm CNNT tiêu biểu là tiềm năng còn bỏ ngỏ thì cũng không sai, bởi:
Theo số liệu thống kê của Bộ NN&PTNT, cả nước hiện nay có tới hơn 4.500 làng nghề, trong đó có những làng nghề có bề dày lịch sử “đáng nể” như: làng gồm Bát Tràng, gốm Bàu Trúc, đúc đồng Định Quán, khảm trai Chuôn Ngọ, dệt lụa Vạn Phúc…Và với lực lượng làng nghề hùng hậu như vậy hậu thuẫn số lượng sản phẩm CNNT tiêu biểu đáng ra phải lớn hơn rất nhiều so với con số 200 sản phẩm được bình chọn từ năm 2006 tới nay. Dẫu rằng, các cuộc bình chọn mới chỉ dừng lại ở cấp tỉnh nhưng không thể phủ nhận con số 200 sản phẩm là quá nhỏ nhoi so với lực lượng làng nghề và càng nhỏ nhoi hơn nếu so sánh với số cơ sở sản xuất tại các làng nghề.
Thêm vào đó, sản phẩm thủ công mỹ nghệ là niềm tự hào của đất nước chúng ta khi trở thành địa chỉ quen thuộc đối với bạn hàng quốc tế và kim ngạch xuất khẩu hàng năm của các sản phẩm thủ công mỹ nghệ cũng đã góp phần đem lại ngoại tệ cho đất nước. Đơn cử như năm 2011, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2010, thêm vào đó, giá trị gia tăng của ngành khá cao chiếm khoảng 60% kim ngạch xuất khẩu của ngành. Tuy không có số liệu thống kê chính xác, nhưng bóng dáng của sản phẩm CNNT tiêu biểu trong 1,8 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu còn rất mờ nhạt, trong khi đây được đánh giá là những sản phẩm vượt trội cả về chất lượng, thẩm mỹ và đặc biệt là mang đậm nét đặc trưng văn hóa của dân tộc. Phải chăng sản phẩm CNNT đang bị lãng phí?
Ngoài ra, việc phát triển du lịch làng nghề với điểm nhấn là giá trị văn hóa, giá trị lịch sử, tính độc đáo của sản phẩm dường như vẫn chưa được khai thác một cách triệt để. Vô hình chung đã thu hẹp lại cánh cửa vươn ra thị trường thế giới, thu hẹp lại cơ hội được quảng bá trực tiếp sản phẩm với đông đảo du khách và để lãng phí một nguồn thu không nhỏ.
Tìm hướng xuất ngoại cho sản phẩm
Làm sao phát triển được sản phẩm CNNT tiêu biểu để không lãng phí nguồn tài nguyên có giá trị này đồng thời thúc đẩy ngành CNNT phát triển theo kịp tốc độ của các ngành hàng khác, là câu hỏi khó với các nhà quản lý. Bởi theo lý giải của các chuyên gia trong ngành, sản phẩm CNNT tiêu biểu là sản phẩm của các cơ sở sản xuất CNNT tuy giá trị của các sản phẩm này cao hơn một bậc và cũng đã được các cơ quan có thẩm quyền công nhận nhưng những sản phẩm này chỉ mang tính chất đơn lẻ và được sản xuất một cách nhỏ lẻ, manh mún, sản xuất thủ công và tận dụng thời gian nhàn rỗi của lao động là chính nên độ đều của sản phẩm không cao…
Không nản trước khó khăn, sự vào cuộc của Bộ Công Thương với các đơn vị liên quan hứa hẹn sẽ mang lại hướng đi mới mẻ cho sản phẩm CNNT tiêu biểu. Và với sự ra đời của Thông tư 35/2010/TT-BCT, thì việc bầu chọn cho sản phẩm CNNT tiêu tiểu sẽ được chính thức diễn ra ở 5 cấp: xã, huyện, tỉnh, khu vực và quốc gia. Như vậy, sản phẩm CNNT tiêu biểu sẽ có tư cách pháp nhân cao hơn đồng nghĩa với việc được hưởng nhiều hỗ trợ hơn trong quy trình sản xuất cũng như quảng bá sản phẩm.
Thực hiện nhiệm vụ do Bộ Công Thương giao, hiện nay Cục Công nghiệp địa phương (AIP) đang triển khai xây dựng trang web dành riêng cho việc quảng bá sản phẩm CNNT tiêu biểu. Thông qua trang web lãnh đạo AIP kỳ vọng sẽ tạo thành sân chơi chung và bình đẳng cho các sản phẩm trong việc quảng bá ra thị trường thế giới. Ngoài ra, AIP cũng sẽ xây dựng mối liên kết với các hiệp hội, ngành hàng nhằm tạo đầu ra cũng như tạo cơ hội cho các sản phẩm CNNT tiêu biểu xuất ngoại một cách sớm nhất, an toàn nhất.
Tại Hội nghị giao ban Bộ Công Thương tháng 7/2011, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng đã từng nhấn mạnh: Sản phẩm CNNT tiêu biểu không chỉ là nòng cốt cho sự phát triển của các làng nghề mà còn là điểm nhấn cho sự phát triển của cả ngành CNNT. Do vậy, việc xây dựng được một trang web dành riêng cho sản phẩm CNNT tiêu biểu là hết sức cần thiết. Và về lâu dài, từ trang web đó chúng ta có thể phát triển thành sàn giao dịch thương mại điện tử, có như thế chúng ta mới có thể hiện đại hóa được ngành mang nặng tính thủ công như ngành thủ công mỹ nghệ. Đồng thời, mang đến cho bạn bè quốc tế cái nhìn đa diện hơn về ngành thủ công mỹ nghệ của chúng ta nói chung và sản phẩm CNNT tiêu biểu nói riêng, điều đó cũng đồng nghĩa với việc mở ra cơ hội xuất khẩu trực tiếp cho các sản phẩm CNNT tiêu biểu.
Sàn giao dịch hàng hóa là một sân chơi khá phức tạp, đòi hỏi sự sáng suốt, bản lĩnh của những người tham gia và trình độ cũng như khả năng của những nhà quản lý, nhưng như lời Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã nói “khi chúng ta đồng sức đồng lòng thì không có gì chúng ta không vượt qua”. Hy vọng với rất nhiều sự hỗ trợ, sản phẩm CNNT tiêu biểu sẽ vững vàng trên con đường mới./.
Việt Nga
|