Ông Đàm Hữu Đắc, Thứ trưởng Thường trực Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết, đến nay, ở Việt Nam chưa có báo cáo thường niên về xu hướng lao động và các vấn đề xã hội. Báo cáo xu hướng lao động và xã hội Việt Nam 2009-2010 là bản báo cáo đầu tiên của Việt Nam nhằm cung cấp thông tin cho các cơ quan hoạch định chính sách của Chính phủ, các đối tác ba bên, các tổ chức quốc tế, các nhà nghiên cứu và các đối tác khác về xu hướng, thách thức và đề xuất chính sách về lao động - xã hội, đặc biệt là việc làm, thị trường lao động trong thập kỷ việc làm bền vững châu Á.

Báo cáo xu hướng lao động và xã hội Việt Nam 2009-2010 ghi nhận đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam kể từ năm 2000 song hành cùng sự chuyển đổi nhanh chóng về cơ cấu. Việc làm trong nông nghiệp giảm từ 65,3% năm 2000 xuống 52,2% năm 2007 do người lao động chuyển dịch sang các ngành công nghiệp và dịch vụ”.

Tuy nhiên, bản báo cáo cũng phân tích, “mặc dù ở Việt Nam đã có sự dịch chuyển sang các khu vực có năng suất cao hơn giúp cho tổng năng suất lao động tăng thêm 5,1%/năm, song năng suất lao động nhìn chung vẫn khá thấp và chỉ bằng 1/5 năng suất trung bình trong ASEAN và khoảng 1/10 mức năng suất của Singapore; gần 3/4 tổng số lao động Việt Nam đang làm những việc bấp bênh với tiền công và điều kiện làm việc nghèo nàn, bảo trợ xã hội cũng như pháp lý còn hạn chế. Thực tế phần lớn lực lượng lao động chưa qua đào tạo nghề cũng góp phần kìm hãm triển vọng phát triển của đất nước”.

Chính vì vậy, ILO tại Việt Nam lên tiếng: “Mặc dù đã bước đầu vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhưng để phục hồi được bền vững, Việt Nam cần tập trung hướng các chính sách trung hạn vào phát triển toàn diện để tận dụng tối đa lực lượng lao động đang tăng trưởng và đầy năng động của mình…”

Do vậy, bản báo cáo đã đưa ra nhiều khuyến nghị chính sách, một trong những khuyến nghị chính mà báo cáo đưa ra là Chính phủ cùng với người lao động và người sử dụng lao động cần ưu tiên các biện pháp thúc đẩy năng lực cạnh tranh của đất nước, bao gồm tăng cường các thể chế thị trường lao động, đầu tư phát triển nguồn nhân lực, xúc tiến chất lượng việc làm và mở rộng hệ thống an sinh xã hội. Đồng thời cũng kêu gọi tăng cường khuôn khổ pháp lý và thể chế, tăng cường đối thoại xã hội, tăng năng suất ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tăng cường hỗ trợ các hộ gia đình ở khu vực nông thôn và những người lao động dễ bị tổn thương nhất, những người chưa được hưởng lợi mấy từ sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Ông Đàm Hữu Đắc chia sẻ, “Việt Nam đang chuẩn bị cho kế hoạch 5 năm phát triển kinh tế - xã hội. Vấn đề quan trọng mà Chính phủ đang quan tâm là các chính sách đầu tư và phát triển, đặc biệt là nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề cho người lao động để góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực”.

Một lần nữa, thay mặt phía Việt Nam, ông Đàm Hữu Đắc đánh giá cao bản báo cáo. Báo cáo đã đặt nền móng ban đầu cho việc tiếp tục cập nhật thường xuyên, hàng năm về các xu hướng biến động lao động, việc làm và các vấn đề xã hội khác. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội mong muốn sẽ tiếp tục có những ấn phẩm cung cấp những thông tin cập nhật, phân tích xu hướng lao động và xã hội hàng năm cho các cơ quan hoạch định chính sách và các tổ chức cá nhân có liên quan. Việc cập nhật thường xuyên những thay đổi, biến động của nền kinh tế, các vấn đề lao động - việc làm và các vấn đề xã hội là rất quan trọng để có căn cứ đưa ra những chính sách, những điều chỉnh thích hợp trong quản lý kinh tế, phát triển nguồn nhân lực và an sinh xã hội nhằm ổn định và phát triển kinh tế - xã hội./.