(VEN) - Với vai trò là trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị, hành chính quốc gia, đứng trước yêu cầu phát triển của thời đại, Hà Nội đang có nhiều cơ hội vươn lên khẳng định quy mô, đẳng cấp và trình độ ngang tầm thế giới.
Song, Hà Nội cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới bởi dân số tăng nhanh; bức xúc rác thải, nước thải, nước sạch và vệ sinh môi trường, ùn tắc giao thông; việc phân bố các cơ sở sản xuất thiếu hợp lý, yếu tố hiện đại hoá chưa đáp ứng được yêu cầu, việc phát huy lợi thế nguồn lực chất xám còn yếu; phát triển đô thị còn nặng về số lượng và chưa đồng bộ với phát triển hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật; chưa hình thành được các trung tâm hành chính, thương mại, ngân hàng, dịch vụ quốc tế; qui hoạch đất đai cũng như một số qui hoạch phát triển khác còn chưa thực sự hiệu quả…
Với mong muốn nâng cao vị thế cho Hà Nội trong bối cảnh hội nhập, giữ vai trò là đô thị quan trọng của Việt Nam, có sức hút và tác động không chỉ với cả nước mà còn với khu vực và thế giới thế giới; đồng thời giải quyết những thách thức, khó khăn tồn tại nêu trên giúp Hà Nội có thể phát triển ổn định, bền vững, đạt hiệu quả cao về kinh tế - xã hội - môi trường…, năm 2008, Quốc hội Việt Nam đã quyết định mở rộng địa giới hành chính Hà Nội lên 3.344km2, dân số khoảng 6,3 triệu. Để hiện thực hoá mục tiêu này, bước đi đầu tiên Chính phủ Việt Nam xác định là phải có quy hoạch xứng tầm. Và Liên danh Tư vấn quốc tế Perkins Eastman – Posco E&C - JINA (PPJ) đã được chọn là đối tác tư vấn lập “Quy hoạch chung Xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn 2050”.
Đồ án Quy hoạch chung Xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 được PPJ triển khai và đã báo cáo 3 lần với cơ quan có thẩm quyền cũng như tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các bộ, ngành của Việt Nam. Mặc dù dự thảo đồ án qui hoạch này sẽ vẫn phải tiếp tục tiếp thu ý kiến chuyên gia, ý kiến tư vấn phản biện… để bổ sung, hoàn thiện và phải thông qua Hội đồng thẩm định cấp Nhà nước đánh giá sau đó mới được Chính phủ Việt Nam phê duyệt và trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp đầu năm 2010; song, báo cáo lần thứ 3 (cuối tháng 11/2009)với ý tưởng cơ bản xây dựng Hà Nội là một thủ đô “xanh, văn minh, hiện đại và văn hiến” đã được các nhà chuyên môn và các cơ quan liên quan đánh giá là đồng bộ và có chất lượng với những nghiên cứu khá chi tiết về hiện trạng cũng như đề cập được các thách thức mà Hà Nội trước và sau khi mở rộng địa giới hành chính gặp phải (giao thông đô thị, sức ép dân số, bảo tồn kiến trúc và giá trị văn hóa, lịch sử, bảo vệ cảnh quan, môi trường…).
PPJ đề xuất qui hoạch xây dựng thủ đô Hà Nội từ nay đến năm 2050 trở thành một trong những thành phố phát triển bền vững trên cơ sở hiện đại hóa hệ thống các công trình hành chính, chính trị của quốc gia và của thủ đô; xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, an toàn, đảm bảo môi trường, có cấu trúc kinh tế và đô thị tổng hợp, năng động và linh hoạt đáp ứng yêu cầu hội nhập; giữ gìn và phát triển các giá trị văn hóa, lịch sử Thăng Long - Hà Nội cùng các nền văn hóa khác trong vùng; phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại, đồng bộ; tiến hành các giải pháp quy hoạch, bảo tồn, định hướng sử dụng đất hiệu quả; phát triển hạ tầng kỹ thuật, nhà ở, mạng lưới giao thông và chiến lược về môi trường, phòng chống lũ lụt...
Về phát triển không gian đô thị Hà Nội, theo PPJ phát triển theo hướng tăng cường bản sắc, hình ảnh riêng về thành phố bằng cách thiết lập trục không gian gồm mặt nước, cây xanh, và văn hóa; phát triển hệ thống đô thị vệ tinh và xây dựng các vùng phát triển mới có ranh giới rõ ràng nhằm đáp ứng sự tăng trưởng dân số và việc làm, phát triển hạ tầng đồng bộ, tăng cường thể chế quản lý đô thị… PPJ cũng bước đầu đưa ra một số các giải pháp ứng xử đối với các khu đô thị chức năng, từ đó xây dựng định hướng phát triển các không gian chính trong đô thị bám sát các tiêu chí “xanh, văn minh, hiện đại và văn hiến”.
Để ý tưởng xây dựng Hà Nội “xanh, văn minh, hiện đại và văn hiến” có tính khả thi, sau khi lắng nghe báo cáo của PPJ và ý kiến của các cơ quan liên quan, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam - Nguyễn Tấn Dũng đã lưu ý PPJ tiếp tục hoàn thiện cụ thể đồ án theo hướng lựa chọn mở rộng không gian đô thị Hà Nội vừa có đô thị trung tâm, vừa có các đô thị vệ tinh; bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa; trong đồ án quy hoạch phải bảo đảm giữ gìn được các sông, hồ đẹp về cảnh quan, sạch về môi trường… Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng chỉ đạo các cơ quan hoạch định cần sớm hoàn thiện các quy hoạch cấu thành có liên quan trực tiếp tới đặc tính “xanh, văn minh, hiện đại và văn hiến” như hệ thống giao thông, thủy lợi, kế hoạch sử dụng đất, làm rõ các phương án bảo tồn phát triển thiết chế văn hóa và không gian xanh... Bên cạnh đó, các quy hoạch khác cũng cần phải được tập trung hoàn thiện là định hướng phát triển, phân bố dân cư, mạng lưới công nghiệp, làng nghề; đặc biệt, việc quy hoạch phát triển các đô thị vệ tinh hiện đại cần được tính toán kỹ hơn về chức năng giúp giảm tải phát triển cơ học về dân số, hạ tầng của trung tâm Hà Nội.
Ý tưởng xây dựng Hà Nội “xanh, văn minh, hiện đại, văn hiến” không chỉ đã được đại diện các cơ quan chuyên môn, cơ quan quản lý, các chuyên gia mà cả lãnh đạo Chính phủ Việt Nam đánh giá khá tích cực. Dĩ nhiên, để ý tưởng này trở thành hiện thực và phát huy hiệu quả, các quy hoạch cấu thành đặc tính trên cần phải sớm được hoàn thành, thẩm định sau đó đưa vào Quy hoạch chung Xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 để lấy ý kiến nhân dân cùng các cơ quan chuyên môn trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua./.
Lan Ngọc |